کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 208

اما اینکه مشهور است که اولین سکه های اسلامی در سال 76ه. ق به وسیله عبدالملک بن مروان زده شد (1)، (تصویر شماره 44) بدین علت است که:

اولاً: عبدالملک رسماً سکه های طلا و نقره ضرب کرد و در سرتاسر مملکت اسلامی اعلان نمود که معاملات باید فقط و فقط به وسیله سکه های اسلامی صورت گیرد و معامله با سکه های دیگر ممنوع است.

ثانیاً: عبدالملک سکه های اسلامی را کاملاً مستقل نمود و چیزی از نقوش کسروی و رومی روی سکه ها باقی نگذاشت؛ به عبارت دیگر، او سکه را از شمش زد، نه اینکه روی سکه های رایج، نقشی اضافی بزند.

در این زمان مردم طلاها و نقرهای خود را به «دارالضرب» می بردند و در آنجا در مقابل پرداخت از وزن طلا یا نقره مسکوکات طلا و نقره تحویل می گرفتند. بنابراین، در این زمان نقش سکه ارزشی معادل سکّه پیدا کرد. (2)به اجرت ضرب، «ثَمَن الخطَب» می گفتند. این درآمد نصیب حکومت می شد. (3)

سه - انواع سکه ها و وزن آنها

اشاره

از بحث های گذشته روشن شد که در مقطع مورد بحث ما که عمدتاً تا سال 61ه. ق را شامل می شود غیر از دینارهای معاویه که فراگیر نبوده، در دینار تغییری ایجاد نشده بود. دینار در این زمان که شامل یک مثقال طلا بود، به گفته بیشتر نویسندگان، وزنی معادل 2/4 گرم داشت. (4)البته رقم دقیق تر آن را بعضی 65/4گرم (5)و بعضی 25/4 گرم (6)ذکر کرده اند.

1- شذور العقود، ص 6.
2- شذور العقود، صص 6 - 8؛ تاریخ التمدن الاسلامی، ج 1، ص 136.
3- تاریخ الکوفه، ص 264.
4- الخراج فی العراق فی العهود الاسلامیه الاولی، ص 154؛ استراتیجیه الفتوحات الاسلامیه الطریق الی المداین، ص146؛ الدینار الاسلامی فی المتحف العراقی، ص 12.
5- الدینار الاسلامی فی المتحف العراقی، ص 12.
6- استراتیجیه الفتوحات الاسلامیه، ص 52.