کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 211

اعمال این گونه افراد آن بود که دینار را سوراخ نموده و طلایش را خارج ساخته و سپس فلز دیگری جایگزین آن می نمودند، آن گاه روی آن را می پوشاندند که به این عمل اصطلاحاً «فراغت» می گفتند. (1)

سکه های غیرخالص که معمولاً در درهم وجود داشت، عبارت بود از:

اول - درهم های بَهْرَجَه

این عنوان بر درهم هایی اطلاق می شد که از نقره نامرغوب ساخته شده بود. لغت بَهْرَجَه اختصار یافته لغت نَبَهْرَجَه که عربی شده لغت نَبَهْره فارسی به معنای بی بهره می باشد. (2)این نوع سکه ها را تجّار نمی پذیرفتند.

دوم - درهم های مُسْتَوِقَّه

این اسم به درهم هایی اطلاق می شد که ناخالصی آنها، یعنی فلزات غیر از نقره، بیشتر از نقره بود.

سوم - درهم های مُزَیَّفَه

این عنوان به درهم هایی گفته می شد که در آنها نقره با مس مخلوط شده بود. (3)

با توجه به رواج سکه های غیرخالص و برای تشخیص آن، ضرورت ایجاد وظیفه و شغلی به نام نقد سکه پدید آمد که سکه های خالص را از ناخالص تشخیص دهد. به شخص نقد کننده «ناقد» گفته می شد که در بازار می نشست و پاسخ گوی مردم در این خصوص بود. (4)همین طور شغلی به نام صرّافی یا صیرفی برای تبدیل سکه های مختلف به یکدیگر پدید آمد.

1- الدینار الاسلامی فی المتحف العراقی، ص 14.
2- لسان العرب، ج 1، ص 518.
3- الحیاه الاجتماعیه و الاقتصادیه فی الکوفه، ص 183.
4- الحیاه الاجتماعیه و الاقتصادیه فی الکوفه، ص 184.