کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 245

1. زمین های متعلق به شخص پادشاه ساسانی؛ 2. زمین های متعلق به خانواده سلطنتی؛ 3. زمین هایی که برای پُست (برید) و اختصاص داده شده بود و نیز راه های پُستی؛ 4. زمین هایی که وقف آتشکده ها شده بود؛ 5. نیزارها؛ 6. مرداب ها؛ 7. زمین های کسانی که در جنگ در سپاه ایران کشته شده بودند؛ 8. زمین های ایرانیانی که در جنگ فرار کرده بودند؛ 9. آسیاب ها؛ 10. زمین های سلطنتی و درباری که حکومت ساسانی برای امور حکومتی یا غیره به خود اختصاص داده بود.

این زمین ها تا زمان خلافت عثمان زیر نظر حکومت مرکزی اداره می شد، گرچه عثمان بخشی از این زمین ها را به عنوان اقطاع و بخشش به برخی از اشخاص واگذار کرد. معاویه نیز در زمان حکومت خود همه این زمین ها را به خود اختصاص داد و درآمد آنها را به صندوق خود واریز کرد. (1)گفته می شود که درآمد این زمین ها در سال حدود هفت میلیون درهم بوده است. (2)

ب) هزینه های حکومت کوفه

اشاره

بخش مهمی از درآمد حکومت کوفه به پرداخت عطا و رزق به شهروندان کوفی اختصاص داشت که به صورت تفصیلی بررسی خواهد شد. مصارف دیگر بیت المال عبارت بود از:

یک - حقوق کارمندان

کارمندان حکومت به کسانی اطلاق می شد که در مشاغل مختلف مربوط به اداره حکومت، مشغول به کار بودند و شامل والیان، قاضیان، مسئولان بیت المال، شرطه ها، مأموران جمع آوری خراج، جزیه، صدقات و. . . می شد.

حقوق بعضی از کارمندان عالی رتبه حکومت در زمان عمر از قرار زیر بود:

- عَمّار به عنوان امیر کوفه، ششصد درهم در ماه؛