کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 248

1. به مقدار مساوی پرداخت نمی شد، بلکه در پرداخت آن ملاک هایی، همچون مقدار نزدیکی به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و سابقه در جنگ های اسلامی لحاظ می شد.

صرف نظر از کسانی مانند حضرت علی (علیه السلام) و حسنین (علیهم السلام) و نیز اصحاب بدر و شرکت کنندگان در جنگ های قبل از قادسیه که عطای آنان فوق العاده بود و تا شش هزار درهم در سال می رسید، عطای دیگر افراد بین 200، 300-2500 درهم بود.

حداکثر این عطاء، یعنی 2500 درهم، «شرف العطاء» نامیده می شد و به کسانی اختصاص داشت که شجاعت فراوانی در جنگ ها از خود نشان داده بودند. مقدار شرف العطاء تا زمان معاویه بر همین منوال بود، اما در این زمان به علت بالا رفتن قیمت نقره، مقدار آن به دو هزار درهم کاهش یافت. بعضی از ارقام دیگر عطاء عبارت بود از:

- شرکت کنندگان در جنگ های قبل از قادسیه سه هزار درهم؛

- شرکت کنندگان در قادسیه و جنگ های شام دو هزار درهم؛

- شرکت کنندگان بعد از قادسیه یک هزار درهم؛

- اشراف عجم، همانند فیروز بن یزدجرد دو هزار درهم.

2. عطاء به زنان نیز پرداخت می شد؛ بدین ترتیب که عطاء زنان پیامبر (صلی الله علیه و آله) که بالاترین عطاء را دریافت می کردند، دوازده هزار درهم در سال بود؛ زنان اصحاب بدر پانصد درهم؛ زنان اصحاب حدیبیه تا جنگ های قبل از قادسیه سیصد درهم و زنان قادسیه دویست درهم دریافت می کردند. بعد از قادسیه دیگر مراتبی وجود نداشت.

3. کودکان نیز عطاء دریافت می کردند؛ بدین ترتیب که ابتدای تولد صد درهم، هنگام دندان درآوردن دویست درهم دریافت می داشتند و هنگام بلوغ عطای آنان افزایش می یافت. (1)