کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 25

احنف بن قیس بصری با حسرت به کوفیان می گوید: «ای کوفیان! چه مکان نیکویی دارید و چه نزدیک است بیابان شما به محل زندگیتان» . (1)

ه) آب و هوا

چنان که گفته شد، در شرق کوفه، رودخانه فرات و در طرف غرب و نواحی دیگر، بیابان قرار داشته است و این نکته باعث شده بود که هوای کوفه تلفیقی از هوای مرطوب و خشک باشد که اصطلاحاً به آن «برّی - بحری؛ بیابانی - دریایی» می گفتند. همین نوع هوا بود که آن را در آن زمان به عنوان یکی از خوش آب و هواترین شهرها معرفی نموده بود. در آن هنگام باد شمال از طرف بیابان و باد جنوب از طرف کشت زارها در این منطقه می وزید (2)وهوای نسبتاً متنوعی به آن می داد.

آب این شهر عمدتاً از نهر فرات تأمین می شد که آبی شیرین و سرد و گوارا بود. علت گوارایی این آب در کوفه، نزدیک تر بودن آن به سرچشمه بود، در حالی که همین آب هنگامی که پس از عبور از کنار کوفه به بصره می رسد، گوارایی خود را از دست می دهد. (3)

یکی از بهترین شواهد بر خوش آب و هوایی کوفه داستان تاریخی زیر است:

دو مرد نزد عمر بن خطاب آمدند تا آنها را به لشکر فتوحات ملحق سازد. عمر از یکی از آنها پرسید: قصد کجا داری؟ جواب داد: بصره. پس عمر هفت صد درهم حقوق سالیانه برای او تعیین نمود. از دیگری پرسید: قصد کجا داری؟ جواب داد: کوفه. عمر برای او پانصد درهم حقوق سالیانه تعیین نمود. وی علت دویست درهم مابه التفاوت را وجود فرات در کوفه دانست. (4)

روشن است که تعیین حق مأموریت کمتر برای متقاضی کوفه، خوش آب و هوا بودن آن در مقایسه با بصره است.

1- فضل الکوفه و فضل اهلها، ص 67؛ معجم البلدان، ج 4، ص 439.
2- مختصر کتاب البلدان، ص 155.
3- تاریخ الکوفه، ص 131. احنف بن قیس به مطالب ذکر شده اشاره می کند.
4- فضل الکوفه و فضل اهلها، ص 94.