کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 277

قرآن، حدیث، مَثَل و شعر فراوان از دیگر ویژگی های خطابه های این دوره است. همین طور عنصر تهدید خصوصیات رایج خطابه های امویان است. (1)

در اینجا ما فقط به ذکر نام بعضی از خطیبان که در دوران مورد بحث در کوفه می زیستند، یاد می شود. البته معصومان (علیهم السلام) از آنها استثنا شده است. گفتنی است که نام بعضی از این خطیبان در قسمت قبل، یعنی شاعران ذکر شد و الآن از حیث خطیب بودن آنان نامشان آورده می شود:

یک - صعصعه بن صَوْحان

وی یکی از بزرگ ترین خطبای کوفه به شمار می رفت که خود او عنوان «خطیب صلیب رئیس» ؛ «خطیب استوار قدم و سرور» را برای خود انتخاب کرده بود. (2)صعصعه از یاران مخلص حضرت علی (علیه السلام) بود که در جنگ های مختلف به همراه آن حضرت (علیه السلام) شرکت داشت و با خطابه های خود به لشکریان روحیه می داد. همچنین او پس از دفن حضرت علی (علیه السلام) کنار قبر آن حضرت خطابه ای سوزناک ایراد کرد.

دو - نعمان بن بشیر

او یکی از معدود انصاری هایی بود که در زمان حضرت علی (علیه السلام) به معاویه

پیوست. وی در سال دوم هجرت متولد شد و در سال 53ه. ق از سوی معاویه قضاوت دمشق را به عهده گرفت. او در سال 60ه. ق والی کوفه بود و در این سمت، خطابه هایی برای مردم ایراد می کرد. او را محدّث، خطیب و شاعر نیز دانسته اند. (3)

سه - زیاد بن ابیه

زیاد بن ابیه والی کوفه را یکی از مشهورترین خطبای عرب دانسته و از او با صفاتی، همچون زبان سلیس یاد کرده اند که هر چه خطبه هایش طولانی تر

1- تاریخ الادب العربی، ج 1، صص 373 - 374.
2- تاریخ الطبری، ج 4، ص 144.
3- تاریخ الادب العربی، ج 1، صص 383 - 385.