کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 295

قاریان قرآن

با بررسی تاریخ کوفه در مقطع مورد بحث درمی یابیم، که این شهر مملو از قاریان و حافظان قرآن بوده است. شاهد این مطلب آن است که تنها در جنگ صفین، جماعت قاریان، سه گروه به رهبری عمار یاسر، قیس بن سعد و عبدالله بن بدیل بودند که تنها در گروه ابن بدیل تعداد دویست یا سیصد نفر قاری وجود داشت. (1)سپاه دوازده هزار نفری خوارج که از حضرت علی (علیه السلام) جدا شدند با عنوان سپاه قراء شهرت یافت (2)؛ زیرا بیشتر آنان را قاریان تشکیل می دادند.

در اینجا تنها از کسانی یاد می شود که در کتاب های مختلف تاریخی از آنان به عنوان قاری یاد شده است.

1. حضرت علی (علیه السلام) : قرآنی که هم اکنون بین مسلمانان متداول است، به روایت حفص از عاصم از ابوعبدالرحمان از حضرت علی (علیه السلام) است و از قرائت های

هفت گانه یا ده گانه یا چهارگانه، این تنها قرائتی است که سندش به آن حضرت می رسد. (3)

2. ابوعبدالرحمان سُلمی: کسی است که قرائت قرآن را از حضرت علی (علیه السلام) فراگرفت و به عاصم تعلیم داد. (4)

3. عبدالله بن مسعود هُذَلی: از او به عنوان قاری و فقیه یاد شده است (5)که تعلیم قرآن را در کوفه به عهده داشت. (6)او دارای مُصحفی خاص بود که در ترتیب بعضی از سوره ها و نیز در بعضی از آیات با قرآن های دیگر اختلاف داشت. (7)عبدالله بن مسعود یکی از اصحاب بود که با یکی کردن قرآن در زمان عثمان مخالفت ورزید (8)،

1- تاریخ الطبری، ج 4، صص 10 و 12.
2- مروج الذهب، ج 2، ص 405.
3- البحث و الاستقراء فی تراجم القزاء، ص 4؛ تخلیص التمهید، صص 322 - 329.
4- البحث و الاستقراء، ص 39؛ تلخیص التمهید، ص 329.
5- مروج الذهب، ج 2، ص 343.
6- تاریخ آداب اللغه العربیه، ج 10، ص 195.
7- تلخیص التمهید، صص 143 - 152.
8- تلخیص التمهید، ص 163.