کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 303

نگارش) قلم را روی گوش چپ خود قرار بده؛ زیرا این کار بهتر می تواند تو را به قلم دسترسی داده و بدان یادآورت گردد.

از زید بن ثابت یکی از کاتبان پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) چنین نقل شده است که آن حضرت به او فرمود: «هرگاه «بسم الله الرحمن الرحیم» را می نگاری «سین» را واضح و روشن بنویس» . نیز از ابن عباس چنین نقل شده است که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «دندانه های «سین» را بلند و برافراشته ننویس، «باء» بسم الله، را به «میم» نپیوند و بدان نکشان» .

همچنین انس از پیامبر اکرم نقل می کند که آن حضرت فرمود: «اگر کسی

« بسم الله الرحمن الرحیم » را می نگارد، باید «الرحمن » را کشیده بنویسد» . نیز از آن حضرت نقل می کند که: فرمود: «اگر کسی «بسم الله الرحمن الرحیم » را بنگارد و آن را به منظور تعظیم خداوند با خط خوش و زیبا بنویسد، خدای متعال او را مورد رحمت و مغفرت خویش قرار می دهد» . (1)

دو - جابر بن عبدالله انصاری، از قول پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) چنین نقل می کند:

آن گاه که یکی از شما چیزی نوشته باشد، باید بر آن خاک افشانی کند تا رطوبت مرکب را بخشکاند؛ زیرا این کار برای حفظ خط و نگاره، موفقیت آمیزتر است. (2)

سه - حضرت علی (علیه السلام) خطاب به کاتب خود عبیدالله بن ابی رافع چنین فرمود:

در دوات، لیقه قرار بده و زبانه قلمت را دراز گردان (تا مرکب در آن روان و درست روی کاغذ آید) و بین سطرها را گشادگیر و حرف ها را نزدیک هم بنویس که این روش برای زیبایی خط بسیار شایسته است. (3)

چهار - آن حضرت خطاب به فرمانداران و دیگر عمال خود این دستورالعمل را صادر فرمود:

1- بحارالانوار، ج 92، ص 34؛ همچنین ر. ک: آداب تعلیم و تعلّم در اسلام، ص 491.
2- آداب تعلیم و تعلّم در اسلام، ص 501.
3- نهج البلاغه، ترجمه فیض الاسلام، حکمت 305؛ تجارب الامم، ج 1، ص 383.