کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 313

١. خواستگاری

در زبان عربی و در زمان مورد بحث، به عمل خواستگاری «خطبه» گفته می شد و به خواستگار «خاطب» و به زن یا دختر خواستگاری شده «مخطوبه» می گفتند. (1)

بعضی از آداب و رسوم خواستگاری که می توان از منابع مختلف روایی و تاریخی اسلامی به دست آورد، عبارت است از:

الف) با آنکه اسلام در مورد نگاه کردن به زنان محدودیت هایی قائل شده است، اما درباره مردی که قصد ازدواج با زنی را دارد، بعضی از این محدودیت ها برداشته شده است؛ چنان که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) به مغیره بن شعبه که از زنی خواستگاری کرده بود، چنین فرمود: «اگر او را خوب می دیدی برای دوام ازدواج شما بهتر بود» . (2)

ب) معمولاً خواستگاری از طرف مردان انجام می گرفت و طبق گفته یکی از زنان که خطاب به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) سخن خود را عرض می کرد، رسم چنان نبود که زن به خواستگاری مرد برود. (3)حال، خواستگاری یا به وسیله داماد انجام می پذیرفت، چنان که حضرت علی (علیه السلام) خود، فاطمه (علیها السلام) را از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) خواستگاری نمود (4)و نیز پیامبراکرم خود به خواستگاری أم سلمه رفت (5)و یا اینکه

1- بحارالانوار، ج 16، ص 59.
2- وسائل الشیعه، ج 14، ص 61.
3- بحارالانوار، ج 22، ص 27.
4- بحارالانوار، ج 42، ص 127.
5- بحارالانوار، ج 82، ص 140.