کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 32

به طوری که بعضی از کوفیان هنگام شمردن افتخارات خود بر بصریان، از این مطلب یاد می کردند. (1)گفتنی است که نخلستان های کوفه از سمت غرب تا قادسیه و از سمت شمال تا شهر انبار و هیت امتداد داشته است. (2)(نقشه شماره 5)

بعضی از انواع خرمای موجود در مقطع زمانی مورد بحث از قرار زیر بوده است:

رُطَب آزاد؛

رُطبِ مُشان:

رُطبِ مُشان: (3)

نوعی خرمای زرد رنگ که از لغت «موشان» فارسی گرفته شده است. از آنجا که موش ها از این نوع خرما بسیار می خوردند، ایرانیان آن را «موشان» نامیدند. (4)عرب های مدینه به آن «اُم جُرْذان» می گویند. (5)

تمر بَرْنی:

تمر بَرْنی (6):

نوعی خرمای قرمز مایل به زرد که بسیار خوشمزه بوده است. اصل این خرما ایرانی بوده و اصولاً لغت «برنی» از «بارنیک» فارسی گرفته شده و «بار» به معنای تمر و میوه است. (7)

تمر سابِری:

این لغت نیز ممکن است از شاپور فارسی گرفته شده باشد. در مدینه به این نوع خرما «بیض» می گفتند. (8)

تمر صرفان:

تمر صرفان (9):

نوعی خرما مانند بَرْنی، اما سخت تر که معمولاً آن را با جویدن می خوردند و به اصطلاح مقداری حالت آدامس مانند داشته است. (10)در مدینه به این خرما «عَجْوَه» می گفتند. (11)

1- مختصر کتاب البلدان، ص 164.
2- الحیاه الاجتماعیه، ص 141.
3- مختصر کتاب البلدان، صص 157 و 164.
4- لسان العرب، ج 13، ص 118.
5- وسائل الشیعه، ج 17، ص 106.
6- لسان العرب، ج 1، ص 391.
7- لسان العرب، ج 1، ص 391.
8- وسائل الشیعه، ج 17، ص 106.
9- لسان العرب، ج 7، ص 111.
10- لسان العرب، ج 7، ص 331.
11- وسائل الشیعه، ج 17، ص 106.