کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 332

در یکی از جنگ ها سعد بن ابی وقاص، طریقه منظم نمودن و حمله کردن سپاه خود را این چنین به آنها گوشزد می کند: «هنگامی که تکبیر اول مرا شنیدید، بند کفش های خود را محکم ببندید و هنگامی که برای دومین بار تکبیر گفتم، کاملاً آماده باشید. و هنگام تکبیر سوم، دندان ها را برهم فشار داده و حمله نمایید» . (1)

د) ادوات و سلاح های جنگی

اشاره

برای سهولت هرچه بیشتر بحث سلاح های جنگی مورد استفاده در زمان مورد بحث را ابتدا به دو قسم سلاح های هجومی و سلاح های دفاعی تقسیم نموده (2)، آن گاه هر یک از آنان را در دو محور سلاح های سبک و سلاح های سنگین بررسی می کنیم:

یک - سلاح های هجومی

اول - سلاح های هجومی سبک

اشاره

سلاح های هجومی سبک رایج در آن زمان عبارت بود از:

*

شمشیر (سیف)

هیچ امتی مانند امت عرب از شمشیر استفاده های متنوع و گوناگون نمی کرد. عرب ها که به شجاعت و قهرمانی شناخته شده بودند، همیشه شمشیر با خود داشتند و حتی کارهای ادوات دیگر را نیز با آن انجام می دادند، برای مثال، گاهی به وسیله آن همانند نیزه، طعنه وارد می کردند و گاهی همانند عمود با آن ضربه می زدند و احیاناً همانند چاقو اشیا را قطع می کردند و حتی گاهی به عنوان شلاق از آن بهره می بردند و در خواب و بیداری آن را از خود جدا نمی کردند. (3)(شکل 3)

1- تجارب الامم، ج 1، ص 200.
2- این تقسیم بندی از کتاب تنظیمات الجیش العربی، (ص 143) به بعد اقتباس شده است.
3- تاریخ التمدن الاسلامی، ج 1، ص 185؛ تنظیمات الجیش العربی الاسلام، ص 143؛ مجله المورد، «تقنیه السلاح عند العرب» ، عبد الجبار محمود سامرائی، ج 4، ص 6.