کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 355

در کتاب های روایی، شاید بتوان گفت که یکی از مهم ترین تشویق های اسلام برای یادگیری فنون جنگی از سوی مردم، تشویق به برقراری مسابقه و حلال شمردن شرطبندی در موارد مسابقات فنون جنگی، مانند تیراندازی و اسب سواری بود، چنان که روایات فراوانی در باره تشویق مردم به مسابقه، مسابقه های شتر سواری پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) ، کشتی گرفتن پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) با یک عرب قوی و مشروعیت شرطبندی در مسابقات وارد شده است. (1)

و) اسلحه سازی

چنان که در فصل چهارم در بخش واردات کوفه آوردیم، در کوفه سلاح ساخته نمی شد، بلکه عمده سلاح آن از شهرها و کشورهای دیگر، مانند ایران، یمن، هند و شام وارد می شد. سلاح های هر مکان به نام آن مکان معروف بود، مثلاً شمشیرهای یمنی، هندی، مَشْرِفی، نام هایی بود که در آن زمان بسیار رایج بود. (2)در بعضی از متون تاریخی، از جمله در مورد سلاح دفاعی مالک اشتر در جنگ صفین از «صَفیحه یمانیه» که نوعی سپر یمنی بوده، سخن به میان آمده است. (3)

ز) پیک

مراد از پیک در اینجا، پیک جنگی است، اما بحث را فراتر برده و به طور کلی پُست را در زمان مورد بحث، بررسی می نماییم. در مورد نامه رسان در این زمان دو لغت به کار برده می شد:

1. لغت ضَیج که عربی شده لغت پیک فارسی است. این لغت در بعضی از کتاب های لغت عربی، به دونده ای که اخبار را از شهری به شهر دیگر منتقل می کند، معنا شده است. (4)و این، نشانه آن است که معمولاً پیک مسیر را پیاده طی می کرده است.

1- وسائل الشیعه، ج 12، صص 345 - 351؛ مستدرک الوسائل، ج 14، صص 77 - 84.
2- تاریخ التمدن الاسلامی، ج 1، ص 185؛ تنظیمات الجیش العربی، ص 143.
3- تاریخ الطبری، ج 4، ص 15.
4- لسان العرب، ج 10، ص 362.