کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 358

برای او بنویسد. (1)این مطلب نیز بر وجود تشکیلات برید در آن زمان دلالت می نماید.

نکته قابل توجه اینکه در زمان معاویه گاهی از برید برای رساندن نامه های مردم استفاده می شد، چنان که در باره فرماندار مدینه در زمان معاویه چنین آمده است که او هرگاه قصد داشت بریدی روانه شام نماید، به منادی دستور می داد که در شهر جار بزند که هرکس حاجتی و تقاضایی از معاویه دارد می تواند آن را بنویسد تا با برید روانه شود. (2)

اما مرکبی که برید از آن استفاده می کرد، طبق شرایط و امکانات آن روز بود؛ یعنی در اوایل، مسلمانان از شتر استفاده می نمودند، بعد استفاده از قاطر نیز معمول شد و آن گاه از اسب نیز استفاده کردند. در اواخر عصر اموی گاهی قافله برید، مرکب از چهل یا پنجاه شتر و اسب و قاطر بود و در هر منزل، مرکب ها را عوض می کردند. (3)گفته شده است که در اواخر عصر اموی هزینه برید در سال، چهار میلیون درهم بود و در این زمان زنگوله هایی به مرکب ها می بستند که هنگام حرکت صدا می داد و به آن «قَعْقَعَه البرید» می گفتند.

گفتنی است که عنوان برید بعدها از عنوان پستی به عنوان جاسوس تغییر کرد و بریدهای خلفا و امرا را افراد قابل اطمینان آنها تشکیل می دادند که به نواحی مختلف فرستاده می شدند تا اخبار آن مناطق را برای آنان ارسال کنند. (4)

ح) صلح

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) در طول اقامت خود در مدینه، معاهده نامه ها و صلح نامه های فراوانی با اهل کتاب، قبایل اطراف و مشرکان مکّه منعقد کرد که شاید مشهورترین

1- الاخبار الطوال، ص 242.
2- تاریخ الطبری، ج 4، ص 248.
3- تحقیق درباره اول اربعین، ص 146.
4- تاریخ التمدن الاسلامی، ج 1، ص 230.