کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 392

همچنین عمر نیز در دوران خلافت خود چنین سفارشی به مردم می کند و دلیل آن را برده شدن فتیله چراغ روی سقف خانه و آتش سوزی سقف ساخته شده از چوب و شاخه های خرما ذکر می کند. (1)

از این روایات به دست می آید که معمولاً در چراغ ها فتیله ای بلند به کار می رفت که احتمالاً حفاظ مناسب نداشت، ازاین رو امکان دسترسی موش به آن فراهم بود. همچنین معمولاً ماده مشتعل در این گونه چراغ ها روغن زیتون بود. این مطلب را می توان از آیه 35 سوره نور نیز به دست آورد. همچنین از این آیه می توان به شناخته شده بودن نوع پیشرفته ای از چراغ نزد اعراب پی برد که برای روشن شدن مطلب، ترجمه آیه آورده می شود:

خدا نور آسمان ها و زمین است، مَثَل نور خداوند همانند چراغ دانی است که در آن چراغی پرفروغ باشد و آن چراغ در حبابی قرار گیرد؛ حبابی شفاف و درخشنده همچون ستاره ای درخشان. این چراغ با روغنی افروخته می شود که از درخت پربرکت زیتون گرفته شده که نه شرقی است و نه غربی (روغنش آنچنان صاف و خالص است که) نزدیک است بدون تماس با شعله آتش، شعله ور شود.

از این آیه می توان شناخته شده بودن چراغ دان و شیشه چراغ را برای اعراب آن زمان استفاده نمود.

ب) قندیل

قندیل نیز نوعی چراغ بود و احتمالاً لغتی لاتینی است و به نوع خاصی از چراغ که معمولاً به سقف می آویختند، گفته می شد. (2)این لغت در زمان حضرت خدیجه (علیها السلام) همسر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) به کار رفته است (3)و این شناخته شده بودن آن

1- تاریخ الطبری، ج 3، ص 274.
2- فرهنگ فارسی معین، ج 2، ص 2734.
3- بحارالانوار، ج 16، ص 25.