کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 417

آن بود که گودال هایی می کندند و هر یک از کودکان سنگ هایی ریگ مانند بر می گرفتند و به سمت گودال پرتاب می نمودند و هر کس سنگش داخل گودال می رفت، برنده می شد و طرف مقابل باید او را به پشت می گرفت و سواری می داد. (1)

اما دو بازی که می توان رواج آن دو را به وسیله یک روایت تاریخی اثبات کرد، «جُلاهَق» و «کبوتربازی» است. در روایتی چنین نقل شده است که امام حسین (علیه السلام) از یکی از کوفیان پرسید: جوانان کوفه چه می کنند؟ او جواب داد: جوانانِ موالی به رباخواری مشغول اند و جوانان عرب به کبوتربازی و جلاهق بازی سرگرم اند. (2)

جلاهق، مترادف «کمان گرومه» ؛ «قلاب سنگ فارسی» است که کودکان به وسیله طناب و حلقه ای، سنگ پرتاب می کنند. (3)و شاید از این وسیله برای شکار پرندگان کوچک نیز استفاده می شد. در یک روایت تاریخی چنین آمده است که این دو بازی در سال 35ه. ق در زمان حکومت عثمان در میان عرب رواج یافته بود. (4)حضرت علی (علیه السلام) در روایتی جلاهق را مذموم شمرده و آن را از سنت های قوم لوط که در میان مسلمانان رواج یافته، معرفی کرده است. (5)

١٣. آداب و رسوم مجالس خلفا و امرا

اشاره

مجالس پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و پس از وی ابوبکر و عمر و حضرت علی (علیه السلام) و نیز تا حدودی عثمان، بسیار ساده و بی آلایش بود، به گونه ای که هرکس می توانست بر

آنها وارد شود و خواسته یا سؤال خود را مطرح کند.

در باره مجلس پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) چنین وارد شده است که ایشان به گونه ای در میان اصحاب و یاران خود می نشست که تازه واردی که آن حضرت (صلی الله علیه و آله) را نمی شناخت، نمی توانست او را از محل نشستن اش بشناسد. نیز در تاریخ می خوانیم

1- لسان العرب، ج 4، ص 34.
2- فضل الکوفه و اهلها، ص 123.
3- فرهنگ فارسی معین، ج 2، ص 1236.
4- تاریخ الطبری، ج 3، ص 427.
5- وسائل الشیعه، ج 3، ص 369.