کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 419

تو سپردم، اما باید به چهار دسته هر وقت خواستند اجازه دخول دهی: اول، مؤذن که وقت نماز را اعلام می کند. دوم، پاسبان شب، چه خبر خوب داشته باشد و چه خبر بد. سوم، فرستاده و رسول از سوی مرزها که اگر لحظه ای خبر او دیرتر به من رسد، ممکن است باعث خرابی کار یک سال شود، پس او را نزد من بفرست اگر چه من در لحاف خود خوابیده باشم. چهارم، مسئول غذاست که اگر دیرتر بر من وارد شود، باید دوباره غذا را گرم کند و این باعث فساد غذا خواهد شد» . (1)

ب) اذن دخول

پس از اجازه دربان، وارد شونده از صاحب مجلس، یعنی خلیفه یا امیر نیز اذن دخول می گرفت، چنان که محمد بن اشعث هنگامی که خواست مسلم را بر عبیدالله وارد کند، اذن دخول خواست. (2)

ج) کیفیت ورود در مجلس

پس از دخول و ورود در مجلس، نوبت به آداب ورود در مجلس می رسید. در زمان پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و خلفای راشدین وارد بر مجلس، بر صاحب مجلس سلام ساده ای با گفتن عبارت «السلام علیک» می نمود و گاهی کنیه خلیفه یا امیر را به آن اضافه می کرد. هنگام سلام بر خلفا عنوان

«امیرالمؤمنین» نیز به آن اضافه می شد. در جواب، «علیک السلام» یا با اضافه «و رحم الله و برکاته» را می شنید. البته پس از آشنا شدن با آداب و رسوم ایرانیان و دیگر عجم ها، آداب سلام نمودن و ورود در مجلس تغییر یافت.

اولین بار مغیره بن شعبه حاکم کوفه دستور داد که بر او با عبارت «السلام علیک ایها الامیر و رحمه الله و برکاته » سلام نمایند. پس از آن بوسیدن دست امیر یا