کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 451

از اِزار در عصر جاهلیت و در زمان پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فراوان سخن به میان آمده است. (1)زنان نیز از آن استفاده می کردند. (2)از بعضی روایات منقول از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و حضرت علی (علیه السلام) (3)چنین استفاده می شود که بلند گرفتن اِزار به گونه ای که هنگام راه رفتن به روی زمین کشیده شود، عملی رایج از سوی متکبران بود که ایشان این عمل را مذموم شمرده و از آن نهی نموده اند. به این عمل اصطلاحاً «اِشْبال اِزار» یا «اِرخاء اِزار» ؛ «رها کردن اِزار» می گفتند. (4)حد معمولی اِزار در روایات، بالای قوزک پا (کعبین) تعیین شده است. (5)

در مقابل عمل اِشبال و اِرخاء، عمل «تَشْمیر اِزار» بود که به عمل بالا زدن اِزار تا نصف ساق پا می گفتند. معمولاً از این شیوه در جنگ ها برای راحت تر بودن کرّ و فرّ استفاده می کردند. (6)از پوشیدن اِزار توسط حضرت علی (علیه السلام) (7)و امام حسین (علیه السلام) در روز عاشورا (8)نیز در روایات تاریخی یاد شده است.

دوم - تُبّان

همان «تُنبان» فارسی است که به عربی راه یافته و در کتاب های لغت عرب به شلوار کوچکی که یک وجب اندازه داشت و عورت را می پوشاند معنا شده است. (9)در این صورت، معادل لغت «تُنُکه» می باشد. (10)شاهد آن این است که گفته اند این نوع پوشش معمولاً مورد استفاده ملوانان (ملاّحان) قرار می گرفت (11)و به سبب احتیاج به شنا از آن استفاده می کردند. از این نوع پوشش احیاناً در زمان

1- المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج 5، ص 54؛ صور من البسه العرب، ص 153.
2- لسان العرب، ج 1، ص 131؛ وسائل الشیعه، ج 3، ص 367؛ صور من البسه العرب، ص 154.
3- وسائل الشیعه، ج 3، صص 367 و 369.
4- وسائل الشیعه، ج 3، صص 367 و 369.
5- وسائل الشیعه، ج 3، ص 367.
6- صور من البسه العرب، ص 153.
7- تاریخ الطبری، ج 3، ص 451.
8- تجارب الامم، ج 2، ص 59.
9- فرهنگ البسه مسلمانان، ص 90؛ صور من البسه العرب، ص 156.
10- فرهنگ فارسی معین، ج 1، صص 1147 و 1154 ذیل کلمه های مُتبّان و تُنُکه.
11- لسان العرب، ج 2، ص 19.