کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 459

مواد غذایی مختلف، نیمه ای از سادگی خود را به نمایش می گذاشتند. برای مثال، در تاریخ چنین آمده است که عرب ها در یکی از فتوحات خود، به مقدار فراوانی «کافور» دست یافتند و آن را نمک انگاشتند، پس غذایی پخته و مقداری کافور در آن ریختند، اما غذا را بی نمک یافتند و تعجب کردند. مردی که ناظر ماجرا بود و کافور و ارزش آن را به خوبی می شناخت، پیش آمده و آن کافورها را با پیراهنی کهنه که بیش از دو درهم ارزش نداشت، مبادله کرد. نیز در جایی دیگر مقداری فراوان نان نازک یافتند و آن را کاغذی تصور کردند که می توان روی آن نوشت. همچنین در مکانی دیگر به برنج برخورد کردند و آن را غذایی مسموم انگاشتند. (1)

اما با استقرار عرب ها در دو شهر کوفه و بصره و نیز دیگر شهرهای فتح شده و کم رنگ تر شدن فتوحات، تنوعات غذایی عجم ها به سرعت در میان عرب ها رایج شد و تقلید از ایرانیان در کوفه شیوع پیدا کرد و از انواع چاشنی ها در غذاهای خود استفاده کردند و در مراسمی، همچون مراسم اعیاد، عروسی، ختنه سوران ها و. . . به سراغ ایرانیان می رفتند تا طرز تهیه انواع غذاها و نیز آداب و رسوم مربوط به آنها را فرا گیرند. (2)

این پدیده، به خصوص با به خلافت رسیدن عثمان در اواخر سال 23ه. ق شدت گرفت؛ زیرا عثمان برخلاف عمر و ابوبکر ذاتاً فردی تجمل گرا بود و در زندگی و خورد و خوراک خود مانند افراد مرفه می زیست. در باره سفره عثمان بعد از خلافت چنین آمده است که هر شب نان تهیه شده از آرد سفید، و بره های کوچک پخته شده بر سر سفره او می نهادند، در حالی که عُمر هیچ گاه از آرد سبوس گرفته شده نمی خورد و از گوشت گوسفندان پیر استفاده می کرد. همچنین عثمان اولین حاکم اسلامی معرفی شده است که آرد بدون سبوس مصرف می کرد. (3)

1- تاریخ التمدن الاسلامی، ج 5، ص 606.
2- تاریخ التمدن الاسلامی، ج 5، ص 637.
3- تاریخ الطبری، ج 3، ص 430.