کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 483

نصب او چنین آمده است که او در مدینه بین عُمر و شخصی دیگر قضاوتی نمود (1)و عمر از قضاوت او خوشش آمد و او را نامزد قضای کوفه کرد. (2)

طبری ابتدای قضاوت او را در کوفه سال 19ه. ق ذکر می کند.(3)اما اگر بخواهیم او را بعد از ابن مسعود، قاضی بدانیم (4)باید آن را در سال های پس از سال 21ه. ق بدانیم. او پس از نصب تا یک سال قبل از مرگ خود در سال 72 یا 78 یا 79 یا 80ه. ق (5)این سِمت را به عهده داشت که تنها در سال 66-69ه. ق، یعنی زمان تسلّط ابن زبیر بر بخش های بسیاری از مملکت اسلامی (6)و نیز یک سال در زمان حکومت زیاد در کوفه (7)متولی این منصب نبود. همچنین او در تمام دوران خلافت آن حضرت در کوفه این سمت را از سوی حضرت علی (علیه السلام) به عهده داشت. در این دوران، قضاوت او بین آن حضرت و بین یهودی ای که زره آن حضرت را بعد از جنگ صفین برداشته بود، معروف است. (8)در این مورد حضرت علی (علیه السلام) اشتباهاتش را به او گوشزد می نماید. (9)او در زمان عبیدالله بن زیاد در سال 60ه. ق نیز این سمت را به عهده داشت که داستان او در خاموش کردن شورش طرف داران هانی مشهور است. (10)او یکی از معمرین (بسیار عمر کنندگان) معروف است که عُمر او را بین 108-120 سال ذکر کرده اند. (11)گفتنی است که فتوایی از او در باره جواز جنگ با امام حسین (علیه السلام) و معرفی آن حضرت (علیه السلام) به عنوان خارجی در منابع اولیه وجود ندارد. (12)

1- تاریخ الطبری، ج 3، ص 175.
2- اخبار القضاه، ج 2، ص 189؛ الاغانی، ج 17، ص 218.
3- تاریخ الطبری، ج 3، ص 194.
4- اخبار القضاه، ج 2، ص 189.
5- اخبار القضاه، ج 2، ص 198؛ الاغانی، ج 17، صص 217 و 218.
6- تاریخ الطبری، ج 4، ص 175.
7- تاریخ من دفن فی العراق، ص 240.
8- اخبار القضاه، ج 2، ص 189؛ الاغانی، ج 17، ص 219.
9- وسائل الشیعه، ج 18، ص 194.
10- تاریخ الطبری، ج 4، ص 275.
11- اخبار القضاه، ج 2، ص 199.
12- ر. ک: تحقیق درباره اول اربعین حضرت سید الشهداء (علیه السلام) ، ص 61.