کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 488

همچنین در باره مجلس شریح چنین گفنه شده است که او هرگاه برای قضاوت در مسجد می نشست دو شمشیرزن بالای سر او و در دو طرف آنها دو شرطی، در حالی که شلاّق به دست داشتند، می ایستادند. همین طور فردی به عنوان صاحب مجلس، حضور داشت که خطاب به طرفین دعوا می گفت: کدام یک از شما مدعی و کدام یک منکر هستید. (1)به این فرد، «جِلْواز» می گفتند. یکی از جلوازان شریح، فردی به نام ابراهیم بود. (2)در باره لغت «جِلْواز» گفته شده است این لغت از ترکیب فارسی «جلو باز» گرفته شده است. وی سربازی بود که در جلوی امیران حرکت می کرد و راه را باز می کرد. (3)

معمولاً در مجلس شریح بزرگانی نشسته بودند که شریح در مواقع لزوم با آنان مشورت می کرد. (4)از یکی از این افراد با نام مسروق (مسروع بن اجدع) یاد شده است. (5)

در مجلس قضاوت، دو طرف دعوا طوری می نشستند که نسبت آنها با قاضی همسان بود، چنان که وقتی حضرت علی (علیه السلام) دعوای خود را با نصرانی نزد شریح آورد، خود نزد شریح نشست در حالی که نصرانی در پایین مجلس بود، سپس آن حضرت رو به شریح کرده و فرمود: اگر طرف دعوای من مسلمان بود، من کنار او می نشستم، ولی [در این مورد طرف من] نصرانی است. (6)در روایات از حضرت علی (علیه السلام) چنین نقل شده است که قاضی باید در نشستن، نگاه کردن و (حتی) اشاره کردن بین طرفین دعوا مساوات برقرار کند. (7)

از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) چنین نقل شده است که قاضی نباید در حال گرسنگی در مجلس قضا بنشیند (8)، (زیرا ممکن است بخواهد با عجله مجلس را به پایان برساند) .

1- حضاره العراق، ج 7، ص 171.
2- اخبار القضاه، ج 2، ص 177.
3- اخبار القضاه، ج 2، ص 177.
4- اخبار القضاه، ج 2، ص 226.
5- اخبار القضاه، ج 2، ص 229.
6- ترجمه الامام علی (علیه السلام) ، ج 30، ص 196؛ اخبار القضاه، ص 189؛ الاغانی، ج 17، ص 219.
7- وسائل الشیعه، ج 18، ص 157.
8- وسائل الشیعه، ج 18، ص 156.