کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 57

می کردند. هنگامی که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) در سال ششم هجرت برای پادشاهان دنیا نامه نوشت، نامه ای هم خطاب به حارث غَسّانی، پادشاه حیره نگاشت.

در باره علت نامگذاری این شهر گفته شده است: هنگامی که تُبَّع (پادشاه یمن) همراه با سپاهیان خود قبل از تأسیس این شهر به آن رسید، خود و سپاهیانش دچار حیرت و سرگردانی شدند. این شهر را «حیر البَیضاء» و «حیر الرَوْحاء» می نامند. (1)این شهر، آبی گوارا و هوایی صاف و آب و هوایی معتدل داشته است. ارتفاع آن از سطح بیابان های اطراف آن، کمتر و از سطح کشتزارها و مزارع اطراف فرات بیشتر بوده است. مساحت این شهر به حدی بوده که قسمتی از شهر نجف کنونی را شامل می شده است. قسمت زیادی از این شهر در کنار رود فرات بنا شده بود، به گونه ای که از بالای قصرهای آن، رود فرات و ماهی های آن مشاهده می شد. گفته می شود در زمان های دور در کنار حیره دریاچه ای قرار داشته که در آن کشتی هایی که از چین و هند کالا به حیره می آوردند، حرکت می کردند و بنابراین، حیره شهری بندری بوده است.

به هر حال، با بنیان نهاده شدن کوفه، حیره که یکی از بزرگ ترین شهرهای عراق بود، اهمیت خود را از دست داد و سیل جمعیت آن به سوی کوفه روان شد. (2)البته از آنجا که شهری آباد بود و همه امور لازم برای یک شهر را داشت، در شهر کوفه از جهت ساختمانی، شهرسازی، حرفه ها، آداب و رسوم و. . . تأثیر فراوانی گذاشت. (3)

هجده - خانِقَیْن

خانقین در اینجا یکی از نواحی اطراف کوفه می باشد، نه شهری که در مرز عراق و ایران و نزدیک قصر شیرین قرار دارد. (4)

1- معجم البلدان، ج 2، صص 328 - 331؛ مختصر کتاب البلدان، ص 164.
2- کوفه پیدایش شهر اسلامی، ص 14 به بعد.
3- موسوعه النجف الاشرف، «مدینه الکوفه و آثار الحیره فیها» ، سیدحسین امین، ج 1، ص 144.
4- معجم البلدان، ج 2، ص 341.