کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 71

بنا شد، این دیرها در کنار آن واقع شد. بین دیر و کلیسا تفاوت هایی وجود دارد. برای مثال، دیر در بیرون شهر بنا می شود، اما کلیسا معمولاً در داخل شهر ساخته می شود. (1)همچنین کلیسا محل برگزاری نیایش همه مسیحیان است، اما دیر برای عبادت راهبان و عابدان مسیحی ساخته می شود. (2)

اولین چیزی که برای افراد بیرون از دیر جلب توجه می کند، قبّه و گنبد و بارگاهی است که بر فراز دیر بنا شده است. از این رو، دیرهای حیره به سبب گنبد و بارگاه های زیبایی که برای آنها ساخته می شد، مشهور بود و از مسافت دور، نظر ناظران را جلب می کرد و هنگامی که نزدیک تر می شدند و به کنار دیر می رسیدند، دیوارهای بلند دیر که گاهی به صد ذراع (حدود پنجاه متر) می رسید، شگفتی آنها را بیشتر برمی انگیخت؛ دیوارهایی که به منظور محفوظ ماندن دیر از شر دزدها وغارت گران بنا شده بود و وسیله دفاعی مناسبی برای جلوگیری از حمله بیگانگان به شمار می رفت. معمولاً درهای دیر از آهن ساخته و به وسیله مأموران باز و بسته می شد. در مواقع عادی، درِ دیر برای همگان و به خصوص مسافران بیابان ها باز بود و مسافران احیاناً به داخل دیر رفته و از آنها پذیرایی می شد. در بعضی دیرها مکانی خاص برای پذیرایی از میهمانان و مسافران مهیا شده بود که در آنجا با انواع میوه ها، غذاها و شراب های مست کننده از آنان پذیرایی می کردند. (3)

پس از تأسیس کوفه، مسیحیان از دیرهای اطراف کوفه به عنوان وسیله ای مناسب برای تهاجم فرهنگی علیه مسلمانان استفاده می نمودند؛ بدین ترتیب که از جوانان عیاش بی بندوبار و خوش گذران کوفه در این دیرها به بهترین وجه پذیرایی می نمودند و بدین وسیله افراد سست ایمان مسلمان را به سوی خود جذب

1- معجم البلدان، ج 2، ص 495.
2- الدیارات، ابوالفرج اصفهانی، ص 13.
3- الدیارات، ابوالفرج اصفهانی، ص 17 به بعد.