کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 73

که باغ های انگور و بوستان ها و سبزه زارهایی در داخل دیر به وجود آوردند که ضمن بخشیدن منظره ای زیبا به دیر، بخشی از مایحتاج دیر را تأمین نموده و در مواردی که ثمرات آن مازاد بر مصرف ساکنان دیر بود برای تهیه بقیه مایحتاج خود از آن بهره می بردند.

در کتاب های مختلف جغرافیایی و نیز منابعی که در باره دیارات نوشته شده، از بسیاری از دیرهای واقع در اطراف و اکناف عراق یاد شده است که در اینجا فقط به برخی از آنها پرداخته می شود که نزدیک کوفه واقع شده بود و از ذکر دیرهای اطراف حیره که ربطی به کوفه نداشته، خودداری می شود.

الف) دیارات الأساقف

اساقف جمع اُسْقف به معنای کشیش مسیحی است. بنابراین، دیارات الأساقف (1)مجموعه چند دیر بوده که در غرب کوفه در منطقه نجف و نزدیک حیره قرار داشته و از قبّه ها و صخرهایی تشکیل شده بود. نهری به نام نهر غدیر از میان این دیرها عبور می کرد. در طرف راست این دیارات، قصر ابی الخصیب و در طرف چپ آن، منطقه سدیر قرار داشت. (2)

ب) دیر اَعْوَر

این دیر در غرب کوفه قرار داشته و منسوب به مردی از قبیله ایاد به نام اعور از تیره «بنی حُذافَه» بوده است. (3)

ج) دیر الجَماجِم

این دیر در فاصله هفت فرسخی غرب و جنوب غربی کوفه و در سر راه کوفه-بصره قرار داشته است. در باره وجه تسمیه آن دلایل زیر گفته شده است:

1- مسالک الابصار، ص 254.
2- الدیارات، شابُشتی، ص 152؛ معجم البلدان، ج 2، ص 498.
3- مختصر کتاب البلدان، ص 169.