کوفه از پیدایش تا عاشورا صفحه 80

پس از تأسیس کوفه و رشد آن، سیل مهاجرت از نقاط مختلف مملکت اسلامی به آن سرازیر شد و در ترکیب جمعیت و نیز سهم قبایل و گروه های مختلف از شهر کوفه، تغییراتی پدید آمد.

نقشه کشی و تقسیم شهر کوفه که اصطلاحاً به آن «تخطیط» می گویند، از مرکز شهر آغاز و سپس شامل اطراف شد؛ بدین ترتیب که ابتدا نقشه مسجد جامع در مرکز شهر طرح گردید و سپس میدان شهر ترسیم شد که قصر، مسجد، بازارها و مکان های دیگر در آن قرار داشت و پس از آن، زمین های اطراف، میان قبایل و گروه های مختلف تقسیم شد. (1)

١. خانه ها

الف) سبک و سیاق خانه ساز ی

یک - شکل ظاهر ی، تعداد اتاق ها و وضعیت داخلی خانه ها

شکل ظاهری خانه های کوفه در زمان مورد بحث ما، یعنی از 17-61ه. ق مراحل مختلفی داشته است. در سال 17ه. ق و هنگام تخطیط، افراد قبایل مختلف که عمدتاً از قبایل چادرنشین بودند، چادرهای خود را که همیشه همراه خود داشتند، در محل سهم خود برپا نمودند و بدین ترتیب، شهری مملو از چادرها تشکیل شد. (2)

برپا کردن چادر در صحرا و بیابان وسیع با برپا نمودن آن در قطعه زمینی محدود که در اثر تراکم جمعیت، چادرهای متعددی را در خود جای داده بود، بسیار متفاوت می نمود، ازاین رو اعراب که مرحله تازه ای از حیات اجتماعی خود را تجربه می کردند و قصد داشتند از کوچ روی و صحراگردی، به