شخصیت شناسی عاشورا صفحه 109

در این نوشتار بر آنیم تا با مروری هر چند گذرا بر زندگانی شمر بن ذی الجوشن، این شخصیت منفور تاریخ صدر اسلام را بهتر بشناسیم.

دوران خلفای راشدین

دوران خلفای راشدین

رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله در سال 11 ه . ق درگذشت و سر رشته ی خلافت مسلمانان به دست ابوبکر افتاد. شمر در دوران حکومت ابوبکر نقش چندانی نداشت؛ زیرا هر چند او را از اصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله بدانیم، در این دوران، سن چندانی نداشته است تا بتواند نقش مهم و سرنوشت سازی بر عهده بگیرد.

پس از ابوبکر، عمر بن خطاب در جمادی الثانی سال 13 ه . ق به خلافت رسید و پس از وی، عثمان در سال 24 ه . ق حاکم مسلمانان گردید. در این دوران نیز نامی از شمر در تاریخ ثبت نشده است و تاریخ نویسان، از او یاد نکرده اند. با این حال، وی با توجه به روحیه ی شجاعت، جنگ جویی و فرصت طلبی خویش، از فرصت ها بهره برده و در خدمت خلیفه ی وقت روزگار گذرانده است.

با کشته شدن عثمان در سال 35 ه . ق، با اجماع مسلمانان، علی بن ابی طالب علیه السلام به امامت و خلافت برگزیده شد. آن حضرت، کوفه را به عنوان پایتخت حکومت خویش برگزید و در آن جا رحل اقامت افکند. با آمدن خلیفه به کوفه، شمر که از سران و بزرگان کوفه به شمار می آمد، نزد حضرت رفت و در جنگ ها و درگیری ها در رکاب علی علیه السلام بود.

متأسفانه آن چه در تاریخ از این برهه از زندگانی شمر به قلم کشیده شده، تنها حضور او در جنگ صفین است و از دیگر رخدادهای این دوران، سخنی به میان نیامده است.

حضور در جنگ صفین

حضور در جنگ صفین

این جنگ در سال 37 ه . ق در منطقه ای به همین نام، میان لشکریان امیرالمؤمنین علی علیه السلام و شامیان به سرداری معاویه بن ابی سفیان درگرفت. شمار فراوانی از صحابه و بزرگان تابعین در این جنگ شرکت داشتند. گروهی در کنار علی علیه السلام، از حق دفاع