شخصیت شناسی عاشورا صفحه 11

ابی سفیان می خواندند.(1)

پدر عبیداللّه از دشمنان سرسخت علی بن ابی طالب علیه السلام و شیعیان وی به شمار می رود، به گونه ای که بسیاری از یاران و تابعین امیرالمؤمنین علی علیه السلام را با دست پلید خویش به درجه ی رفیع شهادت رسانده است. وی بسیاری از آنان را کور کرد و دست و پای برخی دیگر را برید. هم چنین بسیاری را به زندان افکند و تا آن جا در پلیدکاری پیش رفت که شیعیان را زنده به گور می کرد. زیاد، نخستین کسی بود که سبّ علی علیه السلام را در عراق (بصره و کوفه) رواج داد.

مادر عبیداللّه، مرجانه نام داشت و از اسیران در بند شده ی شهر اصفهان بود و بنابر قولی، دختر یکی از فرمانروایان سرزمین فارس به شمار می آمد.(2) او نیز هم چون مادر شوهرش به زناکاری مشهور بود. شاید به همین دلیل، گاه عبیداللّه رابه مادرش نسبت می دهند. به ویژه آن گاه که قصد توهین یا استهزا در میان باشد، «عبیداللّه بن مرجانه» ثبت شده است.(3)

نویسنده ی «حدیقه الشیعه» درباره ی مادر عبیداللّه می نویسد:

مادر عبیداللّه، سمیّه نام داشت و به زنا مشهور بود. ابن زیاد را پدری مشخص نبود و معاویه، او را به زیاد نسبت داد، به جهت غرضی که ذکر آن طول دارد.(4)

به ظاهر نویسنده ی کتاب، میان زیاد و پسرش عبیداللّه اشتباه کرده است؛ زیرا نام مادر زیاد، سمیه و نام مادر عبیداللّه، مرجانه است.

عبیداللّه از نظر صورت، جمالی نیکو و خوش سیما داشته و بر خلاف باطنش از

1- تحفه الأحباب، ص 162؛ تاریخ تمدن اسلام، ص 47.
2- سیر أعلام النبلاء، ج 3، ص 545.
3- مختصر تاریخ دمشق، ج 15، ص 316.
4- حدیقه الشیعه، ج 1، ص 498.