شخصیت شناسی عاشورا صفحه 112

ظاهر با علی و معاویه مخالفت می کردند، ولی در نهان با معاویه دست دوستی داده بودند و همکاری تنگاتنگی با او داشتند.

نام بعضی از سران و افرادی که از اعضای این جنبش بودند، در مصادر تاریخی به ثبت رسیده است، ولی نگارنده در هیچ یک از این مصادر، نام شمر بن ذی الجوشن را در شمار این افراد ندیده است. تنها «شیخ یاسین» درکتاب ارزش مند «صلح الحسین علیه السلام » چنین نگاشته است:

سرکردگان خوارج در کوفه عبارت بودند: از عبداللّه بن وهب الراسبی، شیث بن ربعی، عبداللّه بن الکواء، الاشعث بن قیس و شمر بن ذی الجوشن.(1)

نویسنده ی «هدایه الکبری» در روایتی از امام حسن مجتبی علیه السلام چنین نقل می کند:

حسن بن علی علیه السلام هنگام وفات به برادرش حسین علیه السلام فرمود: «همانا پدرم علی علیه السلام پس از جنگ صفین در خطبه ای، خبر شهادت من و تو را به مردم داد. اشعث بن قیس، پدر جعده _ قاتل امام حسن علیه السلام _ که در مجلس بود، برخاست و گفت: اخباری را می گویی که رسول خدا صلی الله علیه و آله نیز آن را ادعا نکرده است. این علوم را از کجا به دست آورده ای؟ پدرم پاسخ داد: ای آتش بیار معرکه! همانا پسرت، محمد ابن اشعث نیز از قاتلان حسین است. به خدا سوگند! شمر بن ذی الجوشن و شبث بن ربعی و زبیدی و عمرو بن حریث نیز از آنان هستند.(2)

آن حضرت، در این خطبه، شماری از خوارج را نام برده و شمر را نیز در ردیف آنان آورده است. شاید مقصود ایشان این بوده است که بگوید شما خوارج که ادعای دین داری دارید، کسانی هستید که فرزند دختر رسول خدا صلی الله علیه و آله را خواهید کشت.

بر اساس نشانه های تاریخی، حتی اگر شمر هم در شمار خوارج باشد، در دسته ی دوم می گنجد؛ یعنی وی برای دین نمی جنگید، بلکه برای رسیدن به هدف های پنهانی خود