شخصیت شناسی عاشورا صفحه 12

ظاهری آراسته برخوردار بوده است. ابوعتاب می گوید:

من مردی زیباتر از عبیداللّه بن زیاد ندیدم.

او از نظر طبقه ی روایتی، از سعد بن ابی وقاص، معاویه بن ابی سفیان، معقل بن یسار و ابن معاویه (برادر بنی جعده) روایت نقل می کند و افرادی هم چون حسن بصری و ابوالملیح بن اسامه از او روایت کرده اند.(1)

بنابر بعضی اخبار، ابن زیاد در گفتار، خطای بسیار داشت و شاید به دلیل عجمی بودن مادرش بود که در لسان عرب بسیار اشتباه می کرد. به طور کلی وی در مقوله ی شعر و ادب، هیچ استعدادی نداشت و در این زمینه، اثر خاصی از او بر جای نمانده است. گفته اند روزی معاویه، عبیداللّه را که کودکی بیش نبود، به شام فراخوند و پدرش، او را نزد معاویه فرستاد. پس از مدتی، معاویه خطاهای فراوانی در گفتار عبیداللّه دید. از این رو، در نامه ای به زیاد، وی را توبیخ و ملامت کرد و نوشت:

آیا فرزندت را چنین تربیت می کنی؟

زیاد نیز ابوالاسود دوئلی را احضار کرد و به او دستور داد قانونی بنویسد تا بر اساس آن، کسی در گفتار عربی خطا نکند. ابوالاسود در آغاز از این امر خودداری کرد، ولی با حیله ی زیاد، وی پذیرفت تا قانون علم نحو را وضع کند.(2) بنابر خبر دیگری زیاد، کسی را بر سر راه ابوالاسود نشاند تا قرآن را به خطا بخواند و وی به اهمیت کارش پی ببرد.

در خبر دیگری آمده است که: عبیداللّه هیچ شعری نیاموخته بود. به همین دلیل معاویه اورا سرزنش کرد. عبیداللّه برای فرار از سرزنش های معاویه گفت: