شخصیت شناسی عاشورا صفحه 134

ابوالفرج اصفهانی در «الاغانی» هنگام نقل روایتی، درباره ی شریح می نویسد:

برخی راویان اختلاف دارند که این راوی، شریح بن حارث است یا شریح بن هانی.

سپس از «مجالد» نقل می کند که عمر بن خطاب، نامه ای برای شریح بن حارث نوشته است که: «من عبداللّه عمر امیرالمؤمنین الی شریح بن هانی». ظاهر عبارت تصریح دارد که وی، نامه را برای شریح بن هانی نوشته است، ولی اشعبی، این سخن را نمی پذیرد و دلیل آن را شباهت نام و جایگاه اجتماعی آن دو می داند. نام یکی، شریح بن حارث و دیگری، شریح بن هانی حارثی است که هر دو از بزرگان روزگار بوده و تنها از نظر شغلی، با هم تفاوت داشته اند. او با توجه به متن نامه می گوید که معلوم می گردد مخاطب عمر بن الخطاب، شریح بن حارث است نه شخص دیگر. در نقل مطلب و نامه، اشتباهی رخ داده است.(1)

نام هایی که برای شریح آورده شد، به همین جا پایان نمی یابد، بلکه سیره نویسان، نام های دیگری نیز برای شریح قایل اند.(2) با وجود گوناگون ثبت شدن نام شریح، همه ی تاریخ نگاران و شرح حال نویسان در کنیه ی شریح اتفاق نظر دارند و همگی، کنیه ی او را «ابا امیه» دانسته اند(3)

شریح را به مناسبت شغل و محل زندگی اش، «شریح القاضی»(4) و «شریح الکوفی»(5)

1- بحارالانوار، ج 42، ص 173؛ شرح ابن ابی الحدید، ج 14، صص 16 _ 17؛ الاستیعاب، ج 2، ص 701؛ الاغانی، ج 17 _ 18، ص 139.
2- برای آگاهی از این نام ها ر.ک: الجرح و التعدیل، ج 4، ص 334؛ سیر اعلام النبلاء، ج 4، ص 100؛ الاستیعاب، ج 2، ص 701.
3- البدایه و النهایه، ج 9، ص 29؛ تهذیب التهذیب، ج 4، ص 287.
4- البدایه و النهایه، ج 9، صص 29 _ 33؛ تهذیب التهذیب، ج 4، ص 287؛ شرح ابن ابی الحدید، ج 14، صص 16 _ 17.
5- الوافی بالوفیات، ج 16، صص 140 _ 142؛ سیر اعلام النبلاء، ج 4، صص 100 _ 106؛ تهذیب التهذیب، ج 4، ص 287.