شخصیت شناسی عاشورا صفحه 147

تاریخ نگاران هنگام نام بردن از فقیهانی که فقه شان با حضرت متفاوت بوده است، از شریح بن حارث قاضی نیز نام می برند.(1) به همین دلیل، امیرالمؤمنین علی علیه السلام هنگام ابقای شریح، شرط بازدید احکام او را می آورد که حدیث آن پیش تر بیان شد. گفته اند:

روزی امیرالمؤمنین علی علیه السلام برای این که یقین یابد در حکومتش، قاضیان سرزمین اسلامی از دانش قضاوت و مسایل و احکام آن آگاهی کامل دارند، به مردم می فرماید:ای مردم! فقیهان و قاضیان خود را بیاورید تا من از آنان پرسش کنم و آنان پاسخ دهند.

همه ی قاضیان گرد آمدند و علی علیه السلام از آغاز صبح درباره ی هر مسأله ی جزیی و کلی و فرعی و اصلی قضاوت به پرسش پرداخت.

امام علی علیه السلام به طرح مسایل مشکل و فرضی نیز اشاره کرد تا آن که آفتاب به میانه ی آسمان رسید و به زوال نزدیک شد. در این نیم روز، برخی از قاضیان، پاسخ می دادند و برخی دیگر از پاسخ آن ناتوان بودند. در این میان، شریح بن حارث روی دو زانوی خود نشسته بود و به همه ی پرسش های امام پاسخ می داد. این کار آن قدر ادامه یافت تا این که حضرت از دانش قاضیان خود، یقین یافت. آن گاه به شریح فرمود:

ای شریح برخیز! تو در میان عرب از بهترین قاضیان هستی.(2)

البته نگارنده ی «الغارات» می نویسد:

علی علیه السلام فرمود: از من بپرسید تا به شما پاسخ گویم. شریح دو زانو در برابر حضرت نشست و پرسش آغاز کرد. حضرت فرمود: تو در قضاوت از همه ی عرب برتری.(3)

1- ترجمه الغارات، ص 63.
2- البدایه و النهایه، ج 9، ص 30؛ الغارات، ج 1، ص 183.
3- ترجمه الغارات، ص 63.