شخصیت شناسی عاشورا صفحه 193

با آغاز خلافت ابوبکر، وی در مقابله با این پیامبران دروغین، کوشش بسیار به خرج داد که نتیجه ی آن، سرکوبی و کشته شدن مسیلمه و سجاج بود. شبث که اوضاع را بر وفق مراد نمی دید، بی درنگ به اسلام گروید و در جرگه ی مسلمانان قرار گرفت و از مرگ حتمی، نجات یافت.

در این جا، این پرسش به ذهن می آید که آیا شبث ابتدا مسلمان شد، سپس مرتد گردید و با پیروزی مسلمانان بر سجاج، بار دیگر به اسلام گروید یا این که ابتدا به دین سجاج گروید و پس از آن، به اسلام پیوست؟

بیشتر تاریخ نگاران و شرح حال نویسان، عبارت «انّه کان مؤذن سجاج ثم اسلم»(1) را درباره ی وی آورده اند. واژه ی «ثمّ» بر این دلالت دارد که وی پیش از نبوت سجاج، مسلمان نبوده است. البته زرکلی در «اعلام»، عبارت «ثم عاد الی الاسلام»(2) را به کار برده است که نشان می دهد وی ابتدا مسلمان بوده است، ولی با اعلام نبوت سجاج به رسول اکرم صلی الله علیه و آله کافر شده و به دین هم قبیله ای خویش، سجاج معتقد گردیده است. آن گاه پس از شکست سجاج، به اسلام بازگشته است.(3)

آن چه مسلم است این که شبث در سال 13 ه . ق مسلمان شده بود و حضور وی را دراین سال در تاریخ اسلام می توان دید. در این زمان که عمر بن خطاب حکومت را بر عهده داشت، المثنی به جنگ ایرانیان رفت. شبث به میان قوم خود آمد و با سخنرانی، «بنی حنظله» را برای یاری المثنی تشویق می کرد. خود نیز به همراه گروهی از آنان به لشکر المثنی پیوست.(4)

1- تهذیب التهذیب، ج 4، ص 266؛ الاغانی، ج 21، ص 345.
2- الاعلام زرکلی، ج 3، ص 154.
3- «قال الجوهری، و عاد الیه، رجع و فی المثل، العود أحمد ...».
4- تاریخ الطبری، ج 3، ص 371.