شخصیت شناسی عاشورا صفحه 194

در سال 36 ه . ق، اعتراض مسلمانان نسبت به بی عدالتی های استان داران اموی حکومت عثمان گسترش یافت. دراین دوران، ردّ پایی از شبث دیده نمی شود. البته ابن حجر عسقلانی در «تقریب التهذیب» تصریح می کند که «شبث ربعی از کسانی بود که در قتل عثمان مشارکت داشت»(1)، ولی توضیح دیگری در این باره نمی دهد. با این حال، هم چنان که نویسنده ی «قاموس الرجال» می گوید این قضیه، استناد تاریخی ندارد(2) و هیچ یک از مصادر، آن را نیاورده اند.

شبث و علی بن ابی طالب علیه السلام

شبث و علی بن ابی طالب علیه السلام

پس از قتل عثمان، مسلمانان به اجماع با علی علیه السلام بیعت کردند و وی را به عنوان خلیفه برگزیدند. موضع شبث نسبت به علی علیه السلام معلوم نیست، ولی در ظاهر، بیعت کرده است. او در جنگ جمل در شمار «قاعدین» بود و به یاری هیچ یک از دو طرف جنگ (عایشه و علی علیه السلام ) نرفت. ابن خلدون می نویسد:

پس از آن که حسن علیه السلام به همراه عمار یاسر برای فراخواندن مردم کوفه به یاری امیرالمؤمنین علی علیه السلام به آن شهر رفتند، زید بن صرحان، نامه ی عایشه را خطاب به مردم کوفه آورد. او در محضر ابوموسی اشعری؛ حاکم کوفه و حسن مجتبی علیه السلام و عمار و مردم، نامه را خواند. متن آن نامه چنین بود: ای مردم! به جای مانید و در خانه هایتان بنشینید، مگر برای تعقیب قاتلان عثمان.

زید بن صرحان به عنوان انکار و توهین به عایشه گفت:

دستوری را که خدا و رسولش درباره ی نشستن در خانه به او داده است، به ما می دهد و دستوری که ما درباره ی جنگ کردن برای فرونشاندن فتنه ها داریم، او در پیش گرفته است. شبث بن ربعی که در مجلس بود، برخاست و گفت: ای عمانی! در جلولا دزدی کردی و دستت را برای آن بریدند، حال با ام المؤمنین، عایشه مخالفت می کنی؟ خدایت بکشد! دستور عایشه همان است که