تدبر درقرآن شامل زمینه‌ها، کلیدها، اصول .. صفحه 35

ترتيل (35)

به آيه‌اي گذر كردي كه در آن يادي از بهشت بود، در آن انديشه و فكر كن و بهشت را از خدا طلب نما و هرگاه به آيه‌اي رسيدي در آن يادي از آتش دوزخ بــود، درنگ كن و به تفكّر بپرداز و از آتش دوزخ به خــدا پناه بــر.

برخلاف سنّت معمول كه خواندن با شتاب «ترتيل» ناميده مي‌شود دستور تأنّي و طمــأنينــه در قــرائت، جزئي از رعايت ترتيل قرآن است.

در خطبــه متّقيــن، تـوضيحـات ديگـري از «ترتيل قرآن» آمده است:

«وَ اَمَّا اللَّيْلَ فَصافّونَ أَقْدامَهُمْ، تالينَ لاَِجْزاءِ الْقُرْآنِ يُرَتِّلُونَها تَرْتيلاً. يَحْزَنُونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ يَسْتَشيرُونَ بِه دَواءَ دائِهِمْ، فَاِذا مَرُّوا بِآيَةٍ فيها تَشْويقٌ رَكِنُوا اِلَيْها طَمُعا، وَ تَطَلَّعَتْ نُفُوسُهُمْ اِلَيْها شِوْقا، وَظَنُّوا أَنَّها نَصْبَ أَعْيُنِهِمْ. وَ اِذا مَرُّوا بِآيَةٍ فيها تَخْويفٌ أَصْغَوْا اِلَيْها مَسامِعَ قُلُوبِهِمْ، وَ ظَنُّوا أَنَّ زَفيرَ جَهَنَّمَ وَ شَهيقَها في أُصُولِ آذانِهِمْ» (1) «و امّا در شب، پس قدم‌هايشان را به صف كشيده‌اند (قيام در نماز)، درحالي كه اجزاء قرآن را به شيوه‌هاي خاصّي ترتيل مي‌كنند و با قرآن، جانشان را محزون مي‌كنند و با آن (ترتيل و تلاوت) داروي دردشان را با زير و رو كردن آيات، طلب مي‌كنند. پس هرگاه به آيه‌اي گذر كنند كه در آن «تشويق» است با چشم داشت به آن ميل مي‌كنند و جانشان از شوق، به سوي آن پر مي‌كشد و باور دارند كه بهشت در برابر ديدگانش قرار دارد. و هرگاه به آيه‌اي گذر كردند كه در آن «تخويف» بيم دادن است، گوشهاي دلشان را با حسّاسيّت به شنيدن آيات عذاب مي‌سپارند و باور دارند كه صداي جهنّم و نعره آن،