- اين كتاب را هديه ميكنم به 1
- متنتأييديه حضرت آيتاللّه مرتضي مقتدايي مديرمحترمحوزه علميه قم 2
- متن تقريظ حضرت آيةاللّه سيد علي اصغر دستغيب 3
- مقدمه 4
- قرآن كتاب انـديشه و عمل است 5
- تـدبّـر و تــلاوت راستيـن قــرآن 6
- ضـرورت انـس بـا قـرآن 7
- مفـاهيـم انـس بـا قـرآن 12
- قــــــرائـــت 14
- تحليـل آيــات 17
- تحليـــل احــاديــث 18
- مقدار و نحوه قرائت قرآن 18
- تــــــلاوت 23
- 1 ـ درس 26
- 2 ـ تمسيـــــك و استمســــاك 27
- تمسيـــــك و استمســــاك 27
- ترتيل 29
- تــــدبّــــــر 37
- تفكّـــــر 38
- عقــــــــل 39
- اشاره 39
- فقــــــه و تفقّــــه 41
- فهـــــــم 42
- علـــــــم 42
- عبـــــرت 43
- سياحت و سير و نظر 44
- ذكــــــر، ذِكـــــري و تــــذكّــــر 45
- استمـاع و انصـات 46
- وَعْي 50
- بحــث تـــرجمـــه 51
- مفـاهيمي براي معلّــم قـرآن 51
- شــرايــط تـرجمــه 52
- شرايط مترجم قــرآن 52
- بحــــث تــــأويـــل 54
- شيوههاي تدبّر در قرآن 55
- زمانهاي مناسب تدبّر در قرآن 57
- كليدهاي تدبّر در قرآن 58
- 1 ـ كليــدهــاي قبـــل از تــدبّـر: 61
- بانوان و مشكل طهـارت 62
- 2 ـ كليدهاي هنگام تدبّر قرآن 65
- 2/2 ـ از رو خواندن قرآن 66
- 3/2 ـ دعــاي شــروع و ختــم تــدبّر 67
- 4/2 ـ پنـاهندگي به خــدا (استعاذه) 68
- 5/2 ـ استمداد و ياري جستن از خدا (تسميه) 69
- كليدهاي خـاصّ تــدبّــر 70
- 2/1 ـ لغت معتبـر قـريب بـه عصر قـرآن 71
- 1 ـ كليـدهاي علمي 71
- 3/1ـ ادبيــــــات عــــرب 72
- 4/1 ـ منطق و روشهاي تحقيق (1) 73
- 5/1ـ فلسفــــه 74
- 6/1 ـ كــــــلام 75
- 7/1 ـ عـرفــان 76
- 9/1 ـ علم رواية الحديث (مصطلح الحديث و رجال) 77
- 8/1 ـ اخــــلاق 77
- 10/1ـ علم اصول و مباني استنباط و فقه دين 78
- 11/1 ـ علم اصول فقه 79
- 13/1 ـ تاريخ اسلام 80
- 12/1 ـ علم فقه احكام 80
- 14/1 ـ تاريخ عمومي جهان و تاريخ تمدن و اديان 82
- 15/1 ـ علم تاريخ و فلسفه آن 83
- 16/1 ـ تاريخ علوم 84
- 17/1 ـ علــم بــه زمــان و عصــر خــود 85
- 18/1 ـ علوم انساني 85
- 19/1 ـ ملكه استنباط 87
- 2 ـ كليدهاي روحي و عملي 88
- كليدهاي روحي و عملي 88
- 1/2 ـ اساس طهارت روحي 90
- 2/2 ـ رابطــــه ايمــــان و عقــــــل 91
- 2 ـ رسوخ در علم 94
- تفصيل صفـات اولـواالالبــاب 94
- 3 و 4 و 5 ـ اهل ذكر و فكر و مناجات 95
- 7 ـ برقراريپيوندها 96
- 6 ـ وفـاي به عهــد 96
- 8 و 9 ـ خـــوف و خشيــت خـــدا و روز بــــازپـــرســي 97
- 13 ـ دفع بدي با خوبي 98
- 10 و 11 و 12 ـ صبــــر، اقــــامــــه نمـــــاز و انفــــاق 98
- 14 و 15 و 16 ـ حقيقت طلبــي، آزاد انــديشي و شــرح صــدر 98
- 17 ـ زهد به دنيا و عشق به آخرت 99
- اهــل قـرآن در روايـات 100
- كليدهاي تخصصي روحي و علمي و صفات ويژه اولواالالباب (107) 104
- اصـول اسـاسـي تـدبّر در قــرآن 105
- اصل دوّم: عدم جدايي از عتـرت 106
- اصل سوّم: عدم تحريف قرآن 107
- اصل چهارم: خدايي بودن لفظ و چينـش قـــرآن 108
- اصل پنجم: ابــدي بـودن پيــام 108
- اصل ششم: هــدايت و تربيت فرد و جـامعـه 110
- اصل هفتـم: فــــرهنـــگ اصطــلاحــات قـــــرآن 111
- اصــل هشتـم: عـدم تعـارض و تـزاحم 112
- اصل نهم: كليدها و شيـوههاي تـدبّـر(4) 113
- اصل دهم: آفتهاي تدبّر (119) 115
- فــرق تـدبّــر و تفسيـر 116
- تدبّر، تلاوت راستين و ترتيل 117
- فرق «قرائت، تلاوت و ترتيل» 118
- روش ترتيل بر دو وجه است: ترتيل لفظي و معنوي 124
- شنـاخت شيـوهها و مـراحل برداشت از قـرآن 124
- ترتيل معنوي 125
- خود را مخاطب قـرآن ديــدن 126
- مـوســي عليهالسلام بـا فــرعــون 127
- مـوســي عليهالسلام بـا بنياسرائيل (133) 130
- كاوش در آيات براي درمان خويش (135) 132
- نمونههاي تدبّر در مرتبه عبارات و اشـارات قرآن 137
- طـرح بعضي از سـؤالات در مورد ســوره حمــد 138
- نمونههاي تدبّر در مرتبه لطائف قرآن 176
- نمونههاي تدبّر در مرتبه لطائف قرآن (181) 179
قرآن در جريان هدايت و رهبري فرد و جامعه، حقايقي بيشمار از مسايل رواني و اجتماعي مطرح مينمايد كه در حوزه روانشناسي، روانكاوي و جامعهشناسي قرار دارد دركنار اين مسايل، مباحث بسياري از سياست و حكومت و اقتصاد و حقوق و قضاوت و جزاء مطرح شده است كه براي درك پيام قرآن در ارائه خط مشي كلي و موضوعات و احكام آنها و نقد و بررسي يافتههاي علوم مذكور، بايد به محتوايشان آگاهي داشت ؛ خصوصا در بخشهايي از قرآن، كه محور مباحث، يكي از اين عناوين باشد تسلط بر مباحث آنها، ضرورت دارد و آگاهي اجمالي و كلـي كفـايـت نميكنـد.
1- «يَجْري كَما تَجِري الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ...»: قرآن بر فراز قرون و اعصار همچون خورشيد و مــاه جــاري است. امــام بــاقــر عليهالسلام الميــزان 35، ذيــل آيــه 7، سوره آل عمـران .
(92) مثالهاي زيباي قرآني
«روانشناسي» مطالعه علمي رفتارها و فرايندهاي ذهني فرد، ميباشد كه شامل مباحث «رشد، ادراك و شعور، يادگيري و يادآوري، انگيزش و هيجان، شخصيت و منش، تعارض و انطباق با محيط، بهداشت رواني و رفتار اجتماعي» ميباشد كه بر اساس پنج نگرش متفاوت (1) مورد تحليل و بررسي واقع ميشود.
«جامعهشناسي»، به مطالعه علمي چگونگي تكوين اجتماعات و نهادهاي اجتماعي و شكلگيري حكومتها ميپردازد و از قوانين حاكم بر حركتهاي اجتمــاعــي و علــل پيـدايش و رشــد و اعتــلاء و سقوط جـوامـع، بحث مينمايد.
«علم حقوق» به بررسي ضوابط و احكام مدني و قضايي و كيفري ميان افراد و جوامع بشري ميپردازد؛ مباني علم حقوق در بحث «فلسفه حقوق» مورد بررسي واقع ميشود: مباحثي از قبيل «منشأ حقوق فردي و اجتماعي چيست؟ آيا حقوق صرف قرارداد هستند يا اين كه از حقيقتي برخوردارند؟ منشأ جرم و جنايتها چيست؟ آيا بايد به تربيت مجرم پرداخت يا بايد او را به تناسب جرم، مجــازات كــرد؟ و غيــره»، در
1- مكتب «ساختمانگرايي» نگرش عصبي و زيستشناسي به شعور و عناصر تشكيل دهنده آن، «كنش گرايي» توجه به يادگيري و سازگاري با محيط «سلوك و رفتار» نفي دروننگــري و تــوجــه به شــرطي شــدن، «روانكاوي» توجه به ضمير ناخودآگاه، «گشتالت يا كلنگري» تكيــه بر تجــربــههاي ذهنــي. براي توضيح هر يك ر.ك: «درآمدي بر روانشناسي» اتكيــن ســون، «روانشنــاسي عمومي» دكتـر شعــارينــــژاد.
كليدهاي علمي (93)
فلسفــه حقــوق مـورد بحـث واقـع ميشود.
«علم اقتصاد» از قوانين حاكم بر روابط اقتصادي و مسايل آن گفتگو مينمايد و طرق بالا رفتن توليد و قدرت اقتصادي و رفاه مادي را مورد بررسي قرار ميدهد ؛ در كنار علم اقتصاد، مكتبهاي اقتصادي مطرح ميشوند كه مبتني بر نگرشهاي فلسفي به انسان و جامعه و طبيعت و مسأله مالكيت، نظام معيشتي و سيستم اقتصادي خاصي را پيشنهاد ميكنند ؛ سياستگزاري اقتصادي هر نظام سيــاسي از ضــرورتهــاي اجتمــاعــي بيــنالمللــي و بينـش فلسفـي آن نظام، نـــاشـــي ميشود.