روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی صفحه 110

سخنان کسانی که قائل به کراهت روزۀ روز عاشورا هستند

کراهت به معنای قلّت ثواب می‌باشد، همچنانکه مبنای سیّد یزدی می‌باشد و یا بمعنای ملازمت با امر مرجوح یا مزاحمت با امری که آن امر ارجح می‌باشد. همچنانکه مبنای سیّد حکیم و دیگران می‌باشد. و از کلمات سیّد علی طباطبائی در ریاض بدست می‌آید که وی معتقد هست. هیچ یک از فقهاء امامیه قائل به کراهت روزه عاشورا نیست و اگر هم قائلین به کراهت وجود داشته باشند، بسیار کم هست. امّا ظاهر کلمات معاصرین و کسانی که قبل از آنها بودند، کراهت را می‌رساند. که شاهدش این است، وقتی که سیّد کاظم طباطبائی رحمة اللّه علیه در عروة الوثقی فتوا به کراهت داده، کسی از فقهاء متأخر بر کلام ایشان تعلیقه نزده است. نهایت چیزی که در ذیل فتوای سیّد، ابراز داشتند این است که صرف امساک از اکل و شرب از روی حزن و اندوه تا عصر، جزء روزۀ

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 153

مکروه شمرده نمی‌شود. 1- مرحوم سیّد یزدی در عروة الوثقی فتوا می‌دهد: امّا کراهت داشتن روزه که بمعنای کمی ثواب می‌باشد، در مواردی، از جملۀ آن موارد، روزه روز عاشوراست. (64) 2- کتاب شریف عروة الوثقی را بسیاری از فقهاء معاصر مانند مرحوم سیّد حکیم و سیّد خوئی و شاهرودی و گلپایگانی و امام خمینی و اراکی حاشیه زدند، (65) با این حال، هیچ یک از این فقهاء بزرگوار بر فتوای سیّد یزدی تعلیقه نزدند و فقط مرحوم شاهرودی- رحمة اللّه علیه- در تفسیر دایرۀ صوم مکروه گفته است:

مجرّد امساک از خوردن و آشامیدن به خاطر ناراحتی بر مصائبی که بر سیّد الشهداء علیه السلام وارد شده، تا موقع عصر، از صوم مکروه، خارج می‌باشد. لذا، نظر فقهاء مطابق نظر صاحب عروة الوثقی که همان کراهت است، می‌باشد.

3- مرحوم سبزواری می‌گوید: اما روزۀ مکروه که بمعنای ثواب اندک داشتن یا سایر معانی که درباره عبادات مکروه گفته شده، از قبیل مزاحمت با مورد افضل و …

دربارۀ روزۀ روز عاشورا صادق هست. چرا که در روایتی از امام ابو جعفر علیه السلام وارد شده که آن حضرت فرمودند: آیا پس در آن روز، روزه ثابت می‌باشد؟

هرگز قسم به پروردگار کعبه که آن روز، روز روزه گرفتن نیست. آن روز فقط،

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 154

روز اندوه می‌باشد که بر اهل آسمان و زمین وارد گشت. لذا، روایاتی که در فضیلت روزه عاشورا وارد گشته، عمل بر امساک از خوردن و آشامیدن تا موقع عصر آنهم نه به قصد روزه اصطلاحی می‌گردد و یا از اساس حمل بر تقیّه می‌شود. (66)