روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی صفحه 144

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 204

خبر داده که عمرو بن ابی یوسف- برادر بنی نوقل- به او خبر داد: درحالی‌که معاویه بر روی منبر بود، از او شنید که می‌گفت: روز عاشورا، روز عید است پس کسی که این روز را روزه بگیرد، روزه‌اش را گرفت و کسی که روزۀ این روز را ترک کند، حرجی بر او نیست. (57)

با توجه به این عبارت، مشخص می‌شود که معاویه لعنة اللّه علیه اوّلین کسی هست که بر روز عاشورا، صفت عید اطلاق نموده است. و به نظر می‌آید، مخصوصا معاویه و بنی امیه همگی، انتظار داشتند که مقتل حسین شهید علیه السلام در این روز به وقوع بپیوندد. چرا که اینان عنایت خاصی به خبرهای که پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی علیه السلام در مورد جنگهای خونین و فتنه‌ها، گزارش داده بودند، داشتند (58) که در میان اخبار جنگهای خونین، روایات زیادی پیرامون مقتل امام حسین علیه السلام وجود داشت، و مشخص شده بود که آن امام همام علیه السلام در چه زمانی و در چه زمینی به شهادت خواهند رسید.

گاهی در بعضی از کتابها می‌نویسند که بر طبق برخی از نصوصی که به پیامبر نسبت می‌دهند، آن حضرت عاشورا را عید نامید. از ابو هریره نقل شده که رسول خدا- صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فرمود: عاشورا عید پیامبر قبل از شما بود پس این روز را شما روزه بگیرید. (59) امّا باید گفت: اوّلا در سند روایت ابراهیم هجری واقع شده است که

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 205

دانشمندان علم حدیث او را تضعیف نمودند. (60) و همچنانکه هیثمی گفته، افرادی چون:

ابن عیینه و یحیی بن معین و نسائی، وی را قبول ندارند. (61)

ثانیا: حافظ زین الدین حنبلی، این روایت را از هجری نقل کرده ولی در روایت کلمۀ عید وجود ندارد. که روایتش این است: عاشورا را انبیاء روزه می‌گرفتند پس شما- هم- این روز را روزه بدارید. (62) ثالثا: به رغم جستجو و مراجعه به احادیث، (63) به روایتی خبر از روایت هجری دسترسی پیدا ننموده‌ام که از روز عاشورا تعبیر به عید کرده باشد، که شبهۀ جعلی بودن حدیث هجری را تقویت می‌کند و یا این احتمال وجود دارد که در حدیث دست برده شد. اما بهر حال، هجری نزد علمای فن رجال ضعیف است. البته بخاری حدیثی نقل کرده که مضمونش این است:

روز عاشورا را یهود عید می‌شمردند. رابعا: توصیف عاشورا به عید، در زمان انبیای گذشته، ملازم با این نیست که در زمان پیامبر بزرگوار هم، عید شمرده شده است.

وظایف مؤمنین در شب و روز عاشورا: