روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی صفحه 25

ج: بحث در روایاتی که از طریق اهل سنّت نقل شده است.

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 32

حکم شرعی روزۀ گرفتن در روز عاشورا چیست؟

اشاره

در بیان حکم شرعی چنین روزه‌ای، روایات گوناگونی نقل شده که با یکدیگر در تعارض و تضّاد هستند. یک طایفه از روایات که صوم عاشورا را جایز می‌داند، لسانش آن است که روزه در این روز، کفارۀ یک سال گناه می‌باشد و اینکه عاشورا روز با برکت و نجات بوده و پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و اله و سلّم حتی به بچه‌ها دستور می‌داد که در این روز از خوردن و آشامیدن خودداری کرده و روزه به جای آورند- مضمون چنین مطالبی در کتاب تهذیب، کافی، و جعفریات نقل شده است. طائفه دیگر مضمونش مخالف با مطالب روایات دسته اول است، در این روایات آمده که، روزۀ در این روز متروک است و حتی از آن نهی شده است، و اینکه روزه گرفتن در عاشور بدعت هست، و این روزه، روزۀ حرامزاده‌گان است و هرکس در چنین روزی، روزه بدارد، نصیبش جز آتش نیست و نیز در این دسته از روایات آمده که پیامبر- صلّی اللّه علیه و آله و سلّم، هیچگاه در این روز، روزه‌دار نبوده است. این مضامین هم در کتب روائی امامیّه نقل شده است.

اما سیره عملیّه ائمه طاهرین علیهم السلام؛ آنچه که از منش عملی حضرات معصومین

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 33

علیهم السلام، بدست می‌آید، آن است که در چنین روزی، روزه‌دار نبود. و به اصحاب خود هم سفارش نمی‌کردند تا روزه بگیرند. و مرحوم سیّد خوئی در تقریر بحث استادش، تصریح می‌کند که اگر روزه گرفتن در چنین روزی مستحب بود. ترک این استحباب نمی‌بایست از سوی معصوم علیه السلام، استمرار داشته باشد. (1)

در کتب اهل سنّت، روایات مختلفی ذکر شده است. مفاد بعضی از روایات، استحباب روزه در همچنین روزی هست و نیز نقل شده که روزه گرفتن در روز عاشورا مستحب مؤکّد می‌باشد. دسته دیگر از روایات بیان می‌کنند که نبیّ صلّی اللّه علیه و اله و سلّم، هیچ‌گاه در این روز، روزه‌دار نبود و اینکه بعد از نزول روزه ماه رمضان، هیچ‌کس را به روزه گرفتن در روز عاشور امر نکردند. این دو دسته از روایات در کتابهائی همچون: بخاری، مسلم و سایر کتب سنن نقل شده و هیثمی آنها را در کتاب زوائد خود ذکر نموده و اکثر اسناد این روایات را تضعیف نمود.

اینک نقل روایات از فریقین و بررسی آن: