روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی صفحه 26

[1- روایات منقوله از طرق امامیّه]

روایات منقوله از طرق امامیّه که مفادشان نهی از روزۀ عاشورا دارد:

[الف روایت من لا یحضره الفقیه]

الف: من لا یحضره الفقیه: محمد بن مسلم و زراة بن اعین از امام جعفر امام باقر علیه السلام در مورد روزۀ

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 34

روز عاشورا سئوال نمودند. حضرت فرمود: روزه عاشورا قبل از نزول روزه رمضان- تشریع شده- بود و با نزول روزه رمضان، روزۀ آن روز ترک گردید: کان صومه قبل شهر رمضان فلمّا نزل شهر رمضان ترک. (2) مرحوم مجلسی اوّل از این روایت تعبیر به صحیح نموده است و در توضیح روایت می‌فرماید: منظور امام علیه السلام از: کان صومه- وجوب یا استحباب آن بوده است و منظور از: ترک یعنی نسخ شد. (3)

مؤلّف: بنابر اینکه روزه عاشورا واجب بود و سپس نسخ بر آن عارض گردید، بحثی اصولی پیش می‌آید که آیا با نسخ وجوب، جواز باقی می‌ماند یا خیر؟ و مراد از جواز یا معنای اعمّ است که هر حکم غیر حرام را شامل می‌شود و یا به معنای اخصّ یعنی اباحه می‌باشد. بهر تقدیر آنچه که معروف است اینکه نه از دلیل ناسخ و نه از دلیل منسوخ، دلالتی بر بقاء جواز فهمیده نمی‌شود، لذا، برای تعیین حکم خاصی بعد نسخ وجوب نیاز به دلیل جداگانه‌ای می‌باشد. البته ممکن است کسی بگوید: قبل از نسخ وجوب، جواز همراهش بود و چون جواز بمنزله جنس است و با رفتن وجوب، همچنان جواز باقی است. در جواب باید گفت که این از قبیل استصحاب کلی قسم سوّم هست، که هیچگونه حجیّتی ندارد. که تفصیل آن را باید در کتب اصولیّه دید. (4)

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 35

[ب روایت زرارة]

ب. کافی: علی بن ابراهیم از پدرش و وی از نوح از شعیب نیشابوری از یاسین ضریر از حریز از زرارة و وی از ابی جعفر و ابی عبد اللّه علیهما السّلام نقل کرده که آن دو معصوم بزرگوار فرمودند: در روز عاشورا روزه نگیرید، روز عرفه در مکه و نه در مدینه و نه در وطن خود و نه در هیچ شهری از شهرها، روزه به جای نیاورید. (5)