روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی صفحه 27

مرحوم مجلسی می‌گوید: این حدیث مجهول هست، و یا بنابر صحت صدور حدیث، حمل بر آنجائی که رؤیت هلال مشتبه شد یا شخص در اثر روزه، از دعا کردن ناتوان می‌شود می‌گردد و یا نهی وارد در روایت بمعنای کراهت است. (6)

مؤلف: گرچه حمل مذکور بر خلاف ظاهر است، لکن به قرینه نهی از روزۀ عرفه که شکلی در حرام نبودنش نیست، بر آن معانی می‌توان حمل شود.

[ج روایت نجبة بن حارث عطار]

ج- کافی: حسن بن علی هاشمی از محمد بن موسی از یعقوب بنی یزید از حسن بن علی الوشاء گوید: نجبة بن حارث عطار برایم نقل نموده که از ابا جعفر علیه السلام در مورد روزه روز عاشورا سئوال نمودم. حضرت فرمود: روزه- در چنین روزی- بواسطه نزول ماه رمضان متروک شد. و آنچه که متروک شد،- به جای آوردنش- بدعت هست. فقال: صوم متروک بنزول شهر رمضان و المتروک بدعة. نجبة گوید: از ابا عبد اللّه علیه السلام،

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 36

بعد از شهادت پدرش در همین مورد پرسش نمودم، جوابی که به من داد مثل جواب پدرش بود. سپس فرمود: بدان، روزه در این روز در هیچ کتابی (آسمانی) نیامده و هیچ سنّتی- بر آن جاری نشده مگر سنت آل زیاد، که حسین بن علی- صلوات اللّه علیهما- به شهادت رساندند- و به شکرانه چنین فعلی، در این روز روزه گرفتند- (7)

مرحوم مجلسی اول از این روایت تعبیر به قوی کرد. و گوید: این روایت را از حدیث قوت روایتی که مرحوم کلینی نقل کرده، تأئید می‌کند، (8) امّا مرحوم مجلسی دوّم، این روایت را مجهول دانسته است. و گوید: عبارت صوم متروک: دلالت می‌کند بر وجوب روزه عاشورا قبل از نزول روزه ماه رمضان. و بعضی از اصحاب امامیه معتقدند که هیچ‌گاه روزۀ عاشورا وجوب نداشته است. و عبارت: و المتروک بدعة:

نشان می‌دهد که وجوب و حتی رجحان روزۀ این روز، نسخ گردیده است.

مگر اینکه گفته شود: غرض از این فقره آن است که وجوب صوم عاشورا نسخ گردید و آنچه که وجوبش نسخ شده، دیگر رحجان هم ندارد و رجحانش را باید از دلیل دیگر فهمید. و این همان نظر ماست. و بجز عموماتی که دلالت بر رجحان این روزه و روزه‌های دیگر دارد، دلیل دیگری بر رجحان اقامه نشده است، لذا، اگر انسان روز عاشورا را

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 37