روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی صفحه 40

تحقیق در روایاتی که از روزۀ روز عاشورا منع نموده‌اند:

اشاره

از آنجائی که بسیاری از روایات در معرض مناقشه سندی قرار، گرفتند، لذا بسیاری از فقهاء بزرگوار درصدد دفاع از این روایات و ترمیم ضعف آن برآمدند که به نمونه‌هائی از این دفاعیات اشاره می‌گردد:

1- وجود این‌گونه از روایات در کتب معتبرة: مرحوم نراقی رحمة اللّه علیه در این‌باره می‌گوید: بعد از آنکه این روایات در کتب معتبره نقل شده است، ضعف سندی بعضی از این روایات مضّر نیست، علاوه بر اینکه در میان این روایات، اخبار صحیحه هم یافت می‌شود. (1)

2- این طائفه از روایات مستفیض و حتّی نزدیک به تواتر می‌باشد، همچنانکه مرحوم سیّد علی طباطبائی در ریاض المسالک می‌نویسد: نصوصی که جواز روزه روز عاشورا را به همراه دارد علاوه بر قصور و ضعف در سندهای آن، با روایات کثیری که نزدیک به تواتر هست و روزۀ روز عاشورا را منع نموده، در تعارض می‌باشد، به همین جهت نمی‌توان به روایاتی که روزه گرفتن در روز عاشورا را جایز می‌داند، از باب تسامح عمل نمود، چون از این دسته از روایات احتمال منع و حتی کراهت هم بدست نمی‌آید،

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 53

در حالی که منع و کراهت از روایات مانعة برداشت می‌شود. (2)

3- روایات مانعه از حیث سند، معتبر هستند: آیت الله وحید خراسانی- مدظله العالی- می‌فرماید: از اینکه مرحوم شیخ بین این دو طائفه جمع نموده و قائل به تعارض شده است بدست می‌آید، که ایشان سلامت سندی این‌گونه از اخبار را قبول دارد چون، تعارض فرع بر اعتبار و حجیّت سند می‌باشد.

4- وثاقت حسین بن علی هاشمی: از آن جهت، که وی از مشایخ مرحوم کلینی رحمة اللّه علیه می‌باشد و بنابراین مبنا که مشایخ الثقات از نشانه‌های ثقه بودن فرد است، هاشمی هم از اهمال و جهالت بیرون آمده، و به رتبۀ اعتبار می‌رسد.

ممکن است کسی این مبنا را قبول نکند و بگوید، نقل ثقه- که مرحوم کلینی از هاشمی روایت نموده است- از فردی، دلالت نمی‌کند که آن فرد، مورد ثقه باشد چون بسیار اتفّاق افتاده است که ثقات از غیر ثقه، حدیث نقل نموده‌اند.