روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی صفحه 43

لذا نزد ما روایتی که معتبر باشد تا با آن بتوان معارض را حمل بر تقیّه نمود، وجود ندارد (9) مؤلف: ما جواب از سید خوئی را در لابه‌لای نقل سخنان استاد وحید خراسانی و شیخ نراقی و سیّد طباطبائی و … بیان نمودیم و دیگر مجالی برای نظر مرحوم خوئی باقی نمی‌ماند.

نقد مرحوم علامه خوئی حول روایت مصباح:

حاصل نقد ایشان این است که می‌گوید: شیخ طوسی در تهذیبین ملتزم شده روایتی را از کسی در این دو کتاب نقل می‌کند، که آن فرد، دارای اصل یا کتابی باشد.

لذا، شیخ نام صاحب کتاب را ذکر کرده سپس طریقه او را در مشیخه یا فهرست، بیان می‌کند. اما به این شرط در مصباح المتهجّد ملتزم نشده که هر آنچه را روایت می‌کند از شخص، آن شخص روایت را در کتابش آورده باشد. به همین دلیل روایت ابن سنان و طریقش که در مصباح آمده، صحیح هست اما معلوم نیست که این روایت را از کتاب ابن سنان نقل نموده است، شاید، روایت را از خود ابن سنان- به طور شفاهی و نه از کتابش- نقل نموده، بدون اینکه، طریقه او را بداند که صحیح هست یا خیر؟ با این حال، این روایت در حکم مرسل است و در نتیجه روایات ناهیه همگی از نظر سند ضعیف می‌باشد و اخباری که دستور به روزه گرفتن در روز عاشورا می‌دهد، معارضی ندارد. (10)

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 59

نقد استاد آیت الله وحید خراسانی بر سخن مرحوم خوئی علیه الرحمة:

استاد ما در نقد کلام سیّد خوئی می‌فرماید: اوّلا: در خصوص روایت ابن سنان باید گفت که شیخ طوسی در فهرست، دو کتاب برای ابن سنان ذکر نمود اوّل: کتاب الصلاة دوم: کتاب الیوم و اللیله- ولی نجاشی برای ابن سنان سه کتاب ذکر نموده است.

و می‌گوید: برای ابن سنان کتابی در صلات هست که به عمل یوم و لیلة شناخته می‌شود و کتاب الصلاة الکبیر و کتابی در سایر ابواب فقه از حلال و حرام.

این چند کتاب را بخاطر وثاقت و جلالت و عظمتی که ابن سنان در میان امامیه داشته، اصحاب ما آن را نقل کردند. (11) با این وصف، فرض کنیم که روایت در کتاب صلاة یا در دیگر کتابش نیامده، لکن احتمال وجود این خبر در کتاب الحلال و الحرام، می‌رود. (12)

ثانیا، شیخ در کتاب مصباح المتهجد تعبیر به: روی عبد الله بن سنان- کرده است که بین روی و روی فرق هست. که در تعبیر به روی، روایت را به امام صادق علیه السلام اسناد می‌دهد. لذا، اگر روایت قابل اعتبار نبود، آن را به امام صادق علیه السلام اسناد نمی‌داد، و از طرفی دقت، علم، احاطه شیخ را در فقه و رجال نباید دست کم گرفت.