- مقدّمه مترجم 1
- مقدّمه مؤلف 3
- اشاره 6
- بخش اوّل: مقدّمه 6
- کلمه عاشورا در لغت عرب: 6
- عاشورا و ریشههای روائی آن: 8
- اشاره 11
- آراء فقهای امامیّه 11
- آیا به روز نهم محرم عاشورا میگویند یا به روز دهم: 11
- آراء اهل سنّت: 12
- روزه عاشورا قبل از نزول روزه ماه رمضان چه حکمی داشت؟ 12
- آراء فقهای امامیّه: 13
- اشاره 13
- آراء فقهاء اهل سنّت: 14
- آیا پیامبر اکرم روزههای یهود را تائید میکرد؟ 15
- نقد: 16
- اشاره 16
- آیا یهود در روز عاشورا روزه میگرفتند: 17
- بخش دوّم: حکم شرعی روزه عاشورا 24
- اشاره 24
- حکم شرعی روزۀ گرفتن در روز عاشورا چیست؟ 25
- اشاره 25
- [الف روایت من لا یحضره الفقیه] 26
- [ب روایت زرارة] 26
- [1- روایات منقوله از طرق امامیّه] 26
- روایات منقوله از طرق امامیّه که مفادشان نهی از روزۀ عاشورا دارد: 26
- [ج روایت نجبة بن حارث عطار] 27
- اشاره 28
- [د روایت ابان از عبد الملک از ابا عبد الله علیه السلام] 28
- تحقیق در سند روایت: 29
- اشاره 30
- [ه روایت جعفر بن عیسی از امام رضا علیه السلام] 30
- مناقشه در سند 31
- سخنی از قطیفی: 32
- [خ- روایت از امالی طوسی] 33
- [ل- روایت عبید بن زراره] 33
- [ی روایت عبد اللّه بن سنان] 34
- [ق- روایت سعید بن مسیّب از سعد] 35
- پاورقیها: 35
- تحقیق در روایاتی که از روزۀ روز عاشورا منع نمودهاند: 40
- اشاره 40
- نقد مرحوم علامه خوئی حول روایت مصباح: 43
- [1- روایت ابی همّام از ابی الحسن علیه السلام] 44
- اما روایاتی که از طرق امامیه نقل شده و دلالت بر جواز روزه عاشورا دارد: 44
- [2- روایت عبید اللّه بن میمون قدّاح از ابی جعفر از پدرش علیهما السلام] 45
- اشاره 45
- [3- روایت کثیر النواء از ابو جعفر علیه السلام] 45
- [4- روایت مسعدة بن صدقه] 46
- کثیر النواء کیست؟ 46
- [5- روایت حفص بن غیاث] 47
- [6 روایت زهری از علی بن الحسین علیهما السلام] 47
- [7- رایت جعفریّات] 48
- [8- روایت ابن عباس] 49
- [9- روایت صدوق] 49
- [11- روایت دعائم الاسلام] 50
- [10- روایت فقه الرضاء] 50
- [پاورقیها: 52
- [1- روایت سالم از پدرش] 58
- 2- روایاتی که دربارۀ روزه روز عاشورا از طرق اهل سنّت نقل شده است: 58
- امّا روایات: 58
- اشاره 58
- [3- روایت هشام بن عروة از پدرش از عایشه] 59
- [2- روایت عروة بن زبیر از عایشه] 59
- اشاره 59
- نقد سندی: 60
- آراء و توضیحاتی در مورد حدیث: 60
- [5- روایت حمید بن عبد الرحمن بن عوف] 63
- نقدی بر دلالت و سند حدیث: 64
- [6- روایت ابن عباس] 64
- اشاره 64
- [7- روایت ابو موسی] 66
- [8- روایت ابن عباس] 67
- اشاره 68
- امّا نقد دلالی: 68
- اما نقد سندی: 68
- [9- روایت عبد اللّه بن مسعود] 69
- [10- روایت عروة از عایشه] 70
- [11- روایت سلمة بن الاکوع] 71
- [12- روایت ابی قتاده] 72
- [13- روایت اسود بن یزید] 72
- [14- روایت جابر بن سمرة] 73
- [15- روایت قیس بن سعد بن عباده] 73
- [16- دستور عمر بن خطاب به روزه عاشورا] 73
- [17- روایت عبد الله بن عباس] 74
- [19- روایت عبد اللّه بن عمر] 75
- اشاره 75
- نقد سندی: 75
- [18- روایت ابن عباس از رسول خدا ص] 75
- [22- روایت از بعضی از زنان پیامبر- ص] 76
- [20- روایت ابن عمر که وی از رسول خدا ص] 76
- [21- روایت ابن عبّاس] 76
- [24- ایضا از ابن عبّاس] 77
- [26- فتوای علی ع به روزه روز عاشورا] 77
- [23- ابن عباس بدون اسناد به پیامبر- ص] 77
- [25- دستور پیامبر صلّی اللّه علیه و اله و سلّم به روزه روز عاشورا] 77
- [28- روایت ابو سعید خدری] 78
- [27- عمار و روزه روز عاشورا] 78
- [30- روایت عبد اللّه بن عمر از رسول خدا- ص] 79
- [29- روایت دختر رزینة خادمۀ رسول خدا ص] 79
- پاورقیها: 81
- [31- روایت صاحب لئالی مرفوعا از ابن عباس مرفوعا] 81
- اشاره 90
- بخش سوّم [نقل نظریات فقهاء امامیّه و اهل سنّت] 90
- دلیل کسانی که قائل به حرمت روزه روز عاشورا هستند: 96
- قائلین به استحباب روزۀ روز عاشورا: 97
- استحباب روزه روز عاشورا بر وجه اندوه و ناراحتی: 98
- سخنان کسانی که قائل به کراهت روزۀ روز عاشورا هستند 110
- آراء فقهاء اهل سنّت: 111
- بخش چهارم: دروغها و دیدگاهها 120
- اشاره 120
- برخورد اهل بیت علیهم السّلام با اینگونه از سخنان دروغین: 130
- اصرار بر یک مطلب باطل: 136
- عاشورا عید امویها 139
- معاویه عاشورا را روز عید اعلان نمود. 143
- وظایف مؤمنین در شب و روز عاشورا: 144
- [اما در شب عاشورا] 145
- اشاره 145
- 1- زیارت حسین علیه السلام در شب و روز عاشورا: 145
- 2- احیاء شب عاشورا به جهت همدردی با اهل بیت علیهم السّلام: 147
- اشاره 147
- اما فضیلت احیاء شب عاشورا: 147
- 1- اظهار حزن و اندوه: 148
- امّا روز عاشورا: که دارای اعمال و تکالیفی هست که به بعضی از آن اشاره مینمائیم. 148
- 2- برپائی عزا: 149
- 5- نفرین در حق ظالمین: 150
- 3- دست برداشتن از کارهای شخصی: 150
- 4- امساک از طعام: 150
- 6- دعاء به فرج: 151
- 8- پوشیدن لباس سیاه: 152
- 7- زیارت شهداء در روز عاشورا: 152
- پاورقیها: 153
مرحوم مجلسی این روایت را ضعیف دانسته، است و میگوید: اظهر آن است که روایت حمل بر تقیّه شود چون مرحوم صدوق در امالی (22) و دیگر کتب، این روایت را نقل کرده و در ذیلش یادآور شده که وقوع این برکات در این روز از اکاذیب و افترائات عامّه مردم میباشد. و نیز اخباری که در آینده ذکر خواهد شد و مفادشان جواز هست، از جهت تقیّه صادر شده است. و مستحب امساک از خوردن و آشامیدن آنهم بدون هیچ نیّتی تا بعد از عصر میباشد که محتوای همین را مرحوم شیخ در مصباح المتهجد (23) و دیگران نقل کردهاند: و اللّه یعلم. (24)
مرحوم محقّق قمی در مورد کثیر النوّاء که در سند حدیث آمده میگوید: وی عامّی بتری میباشد. سپس میگوید: روایت این فرد از حیث مضمون با سایر اخباری که در باره ولادت حضرت عیسی- علیه السلام- نقل شده، مخالف هست. چرا که آن اخبار ولادت حضرت عیسی علیه السلام را در اوّل ذی الحجّة و توبه قوم یونس را در ماه شوّال،
روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 63
و توبه حضرت آدم علیه السلام را در روز غدیر عنوان نمودهاند. امّا قیام حضرت قائم علیه السلام گر چه اخبار صحیحه آن را در روز عاشورا ذکر کردند اما، در این روایت شاید از این باب ذکر شد تا بقیه فقرات مورد تکذیب و خدشه قرار نگیرند. (25)
کثیر النواء کیست؟
کثیر النواء بن قاروند، که در سند روایت ذکر شده است. از نظر ما فردی ضعیف میباشد.
کشّی از امام صادق علیه السلام نقل میکند که حضرت فرمود: پروردگارا، من از کثیر النواء به تو شاکیام، در دنیا و آخرت از او بیزارم. (26) و نیز از ابو جعفر علیه السلام نقل شده که آن حضرت فرمود: همانا حکم بن عیینه و سلمة و کثیر النوّاء … بسیاری از افراد گمراه را آنها گمراه نمودند.- یا: آنها به گمراهی کشاندند- (27)
[4- روایت مسعدة بن صدقه]
4- تهذیب: علی بن حسن بن فضّال از هارون بن مسلم از مسعدة بن صدقه، از ابو عبد اللّه از پدرش نقل کرده که علی علیه السّلام فرمود: عاشوراء نهم و دهم را روزه بگیرید چرا که گناهان یکساله را میپوشاند. (28) مرحوم مجلسی آن را ضعیف دانسته است. (29)
مرحوم مجلسی اوّل مینویسد: آنچرا که شیخ از مسعدة بن صدقه و دیگران، روایاتی نقل کرده است، حمل بر تقیّه یا روزهای که به بخاطر ناراحتی از حادثۀ این روز یا بر امساک