روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی صفحه 62

و اگر بخواهیم روزه‌ای برای جاهلیت ثابت کنیم، سزاوار آن است که این روزه‌ها را برای کسانی که دین حنیف داشتند ثابت کنیم. لذا، در اخبار اهل اخبار، نیامده که جاهلیّت در روز عاشورا و یا در غیر عاشورا روزه می‌گرفتند.

دانشمندان علم تفسیر و حدیث و اخبار، یادآور شدند که رسول اکرم هنگام ورودشان به مدینه، روزۀ عاشورا را بجای آوردند … و همچنان در این روز روزه می‌گرفتند تا اینکه

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 80

وجوب روزه ماه رمضان نازل گردید. و به نظر می‌آید که راویان به زور اسم قریش را در اینکه آنان روز عاشورا روزه می‌گرفتند، جا انداختند تا اثبات کنند که روزه عاشورا از سنّت‌های قدیمی عرب بود. که به ما قبل اسلام برمی‌گردد و قریش قبل از اسلام روزه می‌گرفتند. (10) مؤلّف: یقین مراد از جاهلیّت، عهد قبل از اسلام می‌باشد پس اگر پیامبر- صلّی اللّه علیه و اله و سلّم- در جاهلیت روزه می‌گرفتند چرا بعد از بعثت، روزه گرفتن قطع شد و دگر بار، بعد از هجرت روزه در این روز بجای می‌آوردند؟ پس اگر بخاطر مخالفت با مشرکین ترک روزه نمودند چرا بار دگر، روزه گرفتن را بعد از هجرت احیاء نمودند؟ و آیا این بخاطر اینکه رسول خدا، موافقت با اهل کتاب و یهود را دوست می‌داشتند، روزۀ روز عاشورا را بجای می‌آورد؟!! 4- عسقلانی بعد از نقل این سه حدیث می‌گوید:

این روایات، زمان دستور روزه گرفتن در روز عاشورا را، ورود پیامبر به مدینه دانسته‌اند. و از سوئی شکی نیست که ورود پیامبر به مدینه، در ربیع الاوّل بوده است، لذا، امر به صیام روز عاشورا در اوّل سال دوّم بوده است و در سال دوّم، روزۀ ماه رمضان وجوب پیدا کرد. و نتیجه اینکه امر به روزۀ عاشورا،

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 81

فقط یک سال بود و بعد از آن حضرت، روزه گرفتن در روز عاشورا را به اختیار مردم گذاشتند و بنابر فرض صحّت نظر کسی که مدعی وجوب بوده است، این وجوب بواسطه احادیث صحیحه نسخ گردیده است. و از عیاض نقل شده که گوید: بعضی از گذشتگان وجوب روزه گرفتن در روز عاشورا را باقی می‌دانستند امّا قائلین به این نظر همگی منقرض شده‌اند. و ابن عبد البّر می‌گوید: اجماع در حال حاضر بر وجوب روزۀ گرفتن روز عاشورا منعقد نیست بلکه اجماع بر استحباب می‌باشد. و ابن عمر قصد روزه در این روز را مکروه می‌دانست امّا قائلین به این قول هم منقرض گردیدند (11)./. مؤلّف: اوّلا: اگر ثابت شد که پیامبر صلّی اللّه علیه و اله و سلّم روزه گرفتن در روز عاشورا را به مردم واگذار نمود، پس از کجا شما استحباب شرعی را بدست می‌آورید؟ ثانیا: چگونه ابن عبد البر و حتی عامّه، مدّعی اجماع بر استحباب روزه گرفتن در روز عاشورا شدند و حال آنکه ابن عمر، (12) قصد روزه در این روز را مکروه دانسته و از کسانی بود که در زمان معاویه- علیه الهاویة- روزۀ روز عاشورا را حرام یا مکروه، قلمداد کرده بود. (13)

5- و نیز قسطلانی می‌نویسد: و بنابر اینکه روزۀ روز عاشورا ترک گردید، امر به آن فقط یک سال بود، و بر فرض وجوب این روزه، نسخ بر آن عارض گردید و از رسول خدا علیه الصلاة و السلام

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 82

نیز روایت نشده که ایشان مردم را دوباره بعد از نزول روزه رمضان، دستور به روزه گرفتن در روز عاشورا داده باشند، بلکه مردم روزه در این روز را ترک کردند بدون اینکه نهی‌ائی از روزه گرفتن صادر شده باشد. پس اگر دستور رسول خدا علیه الصلاة و السلام به روزۀ روز عاشورا قبل از وجوب روزه رمضان، دستوری وجوبی بود، با نسخ وجوب این بحث پیش می‌آید که آیا استحباب هم نسخ شده یا خیر؟ که در این‌باره اختلاف مشهوری وجود دارد. و اگر دستور پیامبر، دستور استحبابی بود پس هم اکنون روزه رمضان بر استحباب خود باقی هست. (14)