روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی صفحه 65

ثالثا: اخبار یهود، قابل قبول نیست، لذا، چگونه پیامبر- صلّی اللّه علیه و اله و سلّم، بر طبق خبرشان عمل می‌کند؟ و بعضی در جواب به مناقشه و نقد دوم دچار تکلّف و ظاهر سازی شدند

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 86

که به شرح ذیل می‌باشد: الف: جریان سئوال پیامبر صلّی اللّه علیه و اله و سلّم از یهود و علم آن حضرت به جریان روزه یهود، بعد از ورود ایشان به مدینه بود نه اینکه قبل از ورودش به آن شهر، به قضیّه صوم یهود در روز عاشورا علم داشتند. لذا، در کلام عبارتی باید در تقدیر گرفته شود: قدم النبیّ- صلّی اللّه علیه و اله و سلّم- المدینه فاقام الی یوم عاشورا فوجد الیهود فیه صیاما: پیامبر اکرم وارد مدینه شد و تا روز عاشورا اقامت نمود و در آن روز یهود را روزه‌دار یافت. ب: احتمال دارد که یهود، روز عاشورا را به حساب سال شمسی، در نظر می‌گرفتند نتیجه این می‌شود که روز عاشورا، مصادف ورود پیامبر- صلّی اللّه علیه و اله و سلّم- به مدینه است. عسقلانی این احتمال را بعید دانسته (20) همچنانکه عینی هم در آن ایراد و اشکال دارد. (21) لذا، فاء صریح یا ظاهر در مفاجاة هست و نصّ- روایت منقول از ابن عباس- این تقدیرات و تکلّفات را قبول نمیکند. از این اشکالات سه‌گانه جوابهائی داده‌اند که معنای درستی به همراه ندارد مثل: الف: وحی بر طبق آنچه که یهود حکم داده‌اند، نازل شد ب: روزۀ پیامبر از روی اجتهاد بوده است ج- یکی از یهودیانی که مسلمان شد و نامش عبد اللّه بن سلام بود، به پیامبر خبر داد.

د. خبر نزد پیامبر- صلّی اللّه علیه و اله و سلّم، متواتر بوده است.

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 87

این همه دست و پا زدن و ظاهر سازی نمودن، نشان از آن دارد که اخذ به ظاهر حدیث نتوان کرد، و این همه توجیهات، دلیلی بر آن اقامه نشده است.

اما نقد سندی: 1- در سند، ابو معمر که نامش عبد اللّه بن عمرو منقری قرار دارد و ارزی از او حدیث نقل نمی‌کرد چون قدری مذهب بود و از او خوف داشت.

از ابی حاتم نقل شده که وی را صدوق دانسته مگر اینکه حافظ نبوده است.

و از ذهبی نقل شده که: احادیث عالی‌ائی از او نقل نشده است. و حدیث او در کتابها به همراه بدعت نقل شده است. (22) 2- و نیز در سند: عبد الوارث بن سعید واقع شده که ذهبی گوید: وی قدری (23) است و نسبت به عمرو بن عبید متعصّب (24) می‌باشد.

و حمّاد بن زید، (بخاطر قدری بودنش) محدثین را نهی می‌کرد (25) از اینکه روایتی از عبد الوارث بن سعید، نقل کنند.