روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی صفحه 7

1- خلیل بن احمد گوید: عاشورا به روز دهم ماه محرّم اطلاق میگردد و گفته شده که منظور از عاشورا، روز نهم ماه محرّم می‌باشد … (2)

2- ازهری به نقل از لیث می‌گوید: روز عاشورا، روز دهم از ماه محرّم است. ازهری در ادامه می‌گوید: من در میان اسامی، اسمی که بر وزن فاعولا باشد نشنیده‌ام. امّا بعضی از کلماتی که دارای حروف اندکی هستند، بر این وزن استعمال شده‌اند که در این‌باره ابن بزرج گوید: الضاروراء از ضرّاء، الساروراء از سرّاء، و الدالولاء از دلالة … (3)

3- ابن درید بر این باور هست که: عاشورا اسمی است که در اسلام روزی به آن نامیده شد و در زمان جاهلیّت معروف و معهود نبود. و در کلام عرب کلمه‌ای به غیر از عاشورا به صورت، الف ممدود نیامده است. (4)

4- فیروز آبادی می‌گوید: عاشوراء و عشوراء به صورت الف ممدود، نوشته می‌گردد و عاشور، به روز دهم یا نهم از ماه محرّم اطلاق میگردد. (5)

5- زبیدی گوید: العاشوراء، امّا آنچه که معروف است، خالی بودن این کلمه از الف و لام می‌باشد

روزه عاشورا سنتی نبوی یا بدعتی اموی، ص: 7

و عشوراء هم به صورت مقصور و هم ممدود نوشته می‌گردد و عاشور، به روز دهم محرّم گفته می‌شود و آنچه بیان کرده‌ایم در مورد کلمه تاسوعا نیز مطرح می‌گردد … (6)

6- هروی از ابن عباس نقل نموده که وی گفته است: اگر تا سال آینده زنده باشم، روز نهم را روزه می‌گیرم. ابو منصور در توضیح سخن ابن عباس می‌گوید: منظور از روز نهم، عاشورا را هست و عرب وقتی می‌گوید: وردت الابل عشرا: دهم، شتران به آبشخور رسیده‌اند، مراد روز تاسع- نهم- می‌باشد. (7)

7- عینی معتقد است: اشتقاق عاشورا از کلمۀ عشر می‌باشد و عشر نام عددی معیّن- ده- هست. قرطبی می‌گوید: عاشورا، تغییر یافتۀ کلمۀ عاشرة می‌باشد و عرب برای مبالغه و تعظیم، از آن استفاده می‌کند. عاشورا در اصل صفت شب دهم می‌باشد، چون برگرفته از کلمۀ عشر می‌باشد و عشر هم اسم فعل هست و یوم هم مضاف به عاشور است. لذا وقتی گفته می‌شود: یوم عاشورا، گویا گفته شده:

یوم اللیلة العاشرة- امّا عرب، خاصیّت صفت بودن را از عاشره گرفته، و جنبه اسمیّت به آن داده و در استعمالات کلمه لیله را حذف نمودند. نظر دیگر آن است که کلمه عاشورا، مأخوذ از عشر به کسر، است. و زمانی که عرب شتران