- پیشگفتار 1
- مقدمه 4
- مردان الگو 14
- اشاره ها 14
- جلوه های تولی و تبری 15
- شکوفایی فطرت ولایت 15
- عزاداری و آثار مثبت آن 16
- بزرگترین مصیبت 17
- بخش اوّل: تاریخ سازان عاشورا 18
- تواضع سالار شهیدان 18
- تولد 18
- امام حسین 18
- امامت 18
- امام حسین در قرآن 19
- امام حسین سیدالشهداء 21
- عشق به دانش 22
- بیعت با یزید، هرگز! 22
- امام حسین اسوه تاریخ 23
- هجرت تاریخ ساز 24
- خاک کربلا 24
- هجرت مسلم، سفیر امام حسین 24
- هجرت ابا عبدالله 24
- انفاق سه خلیفه زاده 25
- سخت ترین مصیبت ها 26
- عباس بن علی علیهما السلام 28
- مادر قمر بنی هاشم 28
- عباس بن علی علیهما السلام(قمر بنیهاشم) 28
- شجاعت عباس 31
- عباس بن علی، در جنگ جمل و صفین 31
- مقام عباس 32
- وصیت امیرمؤمنان 35
- اشعار شیخ ازری 35
- سنگین ترین داغ حسین (علیه السلام) 36
- اشاره به یک راز 38
- عباس بن علی در آستانه شهادت 41
- اشاره 42
- حضرت علی اکبر 42
- مادر علی اکبر در کربلا نبود 48
- علی اصغر 50
- اشاره 50
- چگونگی شهادت علی اصغر 52
- در چگونگی شهادت علی اصغر، دانستن چند نکته ضروری است: 52
- ویژگی های علی اصغر 56
- نفرین امام سجاد بر قاتل علی اصغر 57
- قاسم بن حسن علیهما السلام 59
- اشاره 59
- نظریه علامه شهید مطهری 63
- اشاره 63
- عروسی قاسم 63
- نظریه علامه شعرانی 64
- نظریه محدث قمی 65
- عبدالله بن حسن 67
- عون بن علی 69
- اشاره 70
- 1 و 2ـ مسلم بن عوسجه و پسرش 70
- اشاره 70
- تاریخ سازان کربلا 70
- مسلم بن عوسجه و اطاعت محض از ولایت 71
- پسر مسلم بن عوسجه 73
- 3ـ زهیر بن قین 74
- اشاره 79
- 4ـ حبیب بن مظاهر اسدی 79
- دیدار دو یار باوفا 80
- دفاع جانانه از ولایت 81
- زمان شهادت حبیب 81
- 5ـ سعید بن عبدالله انصاری 82
- 6ـ جون یار وفادار حسین 86
- 7ـ ابوثمامه صاعدی 88
- اشاره 89
- 8 و 9ـ حر بن یزید ریاحی و پسرش 89
- حر در حضور 90
- جام وصال 91
- زمان شهادت 95
- خاطره های حر 95
- قبر حر کجاست؟ 97
- 10ـ عابس شاکری 98
- اشاره 100
- اشاره 100
- 11ـ شوذب 100
- 12ـ وهب بن عبدالله کلبی 100
- دو وهب 102
- 14ـ محمد بن بشیر حضرمی 103
- 13ـ سوید بن عمر 103
- 15ـ بریر بن خضیر همدانی مشرقی 104
- 16ـ نافع بن هلال 106
- 17ـ ابی شعثاء کندی 106
- 18ـ موسی بن عمیر 107
- اشاره 108
- مترددان عاشورا 108
- 1ـ هرثمة بن سلیم 108
- 2ـ ضحاک بن عبدالله مشرقی 110
- 3ـ مسروق وائل 112
- 4ـ عبیدالله حر 113
- عقب ماندگان از کاروان سعادت 114
- اشاره 114
- 3ـ حق الناس 115
- 2ـ حرام خواران (ربا خواران) 115
- 1ـ مرفهین و پول داران 115
- 1ـ مسلم بن عقیل 116
- اشاره 116
- اشاره 116
- پیش مرگان عاشورا 116
- عقیل، در روایات اهل سنت 118
- شجره طیبه مسلم بن عقیل 119
- متن نامه امام حسین به مردم کوفه 120
- اولین پایگاه مسلم 121
- ورود عبیدالله به کوفه 121
- شجاعت مسلم 123
- گزارشی از دارالاماره 128
- قتل صبر 128
- اشاره 130
- 2ـ طفلان مسلم: ابراهیم و محمد 130
- مدت زندان 131
- رهایی از زندان 132
- اشاره 134
- 3ـ هانی بن عروه 134
- 4ـ قیس بن مسهر صیداوی عبدالله بن یقطر 137
- شهادت یحیی فرزند هانی 137
- اشاره 140
- 5ـ میثم تمار 140
- ملاقات حبیب و میثم 141
- تاسوعا 144
- اشاره 149
- عاشورا 149
- عاشورا کدامین روز از هفته بود؟ 150
- شام عاشورا 151
- 2ـ نماز عملیات عرفانی و دعا 152
- 1ـ احیا در شب عاشورا 152
- اعمال شب عاشورا 152
- 3ـ حضور در کربلا 153
- عباس در اندیشه آینده 154
- تحلیلی از مسأله حل بیعت 156
- آیا در شب عاشورا، کسی از یاریِ امام حسین دست برداشت؟ 156
- تعداد یاران امام حسین و شهدای کربلا 156
- دیدگاه ها 158
- دلداری خواهر 163
- خاطره صفین در کربلا 164
- اشاره 164
- آنان که مال دیگران بر ذمه دارند از لشکر من جدا شوند 164
- نفرین امام 165
- آغاز جنگ و شهدای گروه اول 166
- نماز و عاشورا 168
- اشاره 168
- نماز در ظهر عاشورا 169
- شعار امام 172
- وداع با امام سجاد و اهل حرم 172
- پیراهن کهنه قدیمی 176
- بوسه بر گلوی حسین وصیت مادر 177
- سکینه در کربلا 177
- فاطمه بنت الحسین 178
- مصیبت وداع به سفارش زهرا 179
- در آخرین لحظات 180
- سرهای مبارک شهدا 181
- رخدادهای غم انگیز، پس از شهادت 182
- حضور ذوالجناح کنار خیام 182
- غارت و تاراج خیمه ها 182
- تاخت و تاز بر روی اجساد شهیدان 183
- خیمه ها در آتش 183
- جانبازان کربلا 184
- اشاره 185
- 2ـ روز یازدهم محرم 185
- 1ـ شب یازدهم شام غریبان 185
- بخش دوّم: حوادث پس از عاشورا 185
- حوادث پس از عاشورا 185
- کلام زینب در قتلگاه 187
- حرکت کاروان، همراه سرهای شهدا 189
- تعداد اسیران 190
- 3ـ روز دوازدهم محرم 191
- مسجد حنانه 191
- 4ـ ورود اهل بیت به کوفه 192
- اشاره 192
- 5ـ شب سیزدهم، شب دفن شهیدان 198
- دستورالعمل زینب در کوفه 198
- 6ـ دگرگونی های خونین در طبیعت 200
- اسیران و ادامه رسالت 202
- اشاره 202
- 1ـ مهم ترین وظایف کاروان 202
- اشاره 203
- 2ـ اسرا در شام 203
- مسجد السقط یادآور خاطره ای تلخ 204
- 3ـ دربار یزید 204
- 4ـ خطبه حضرت زینب در مجلس یزید 206
- اشاره 206
- 5ـ خطبه امام سجاد 212
- خاطره ای از حضرموتی 212
- 6ـ رقیه در شام 218
- 7ـ حرکت به سوی مدینه 219
- 8ـ اربعین حسینی 220
- 9ـ جابربن عبدالله انصاری و عطیه 222
- 10ـ تحقیقی درباره ورود اهل بیت به کربلا در اربعین 224
- اشاره 224
- استمرار اربعین 225
- 11ـ بازگشت کاروان اهل بیت به مدینه 226
- 12ـ همسویی 227
- 13ـ اهل بیت در مدینه 228
- موضع گیری های متنوع حق ستیزان 231
- تاکتیک ها و تدبیرهای یزید 231
- 1ـ ترور شخصیت 232
- تبیین موضع گیری ها 232
- 2ـ انتساب کارها به خدا 233
- 4ـ انحراف اذهان 234
- 3ـ امام را مقصر اصلی معرفی کردند 234
- 5ـ تقدس بخشیدن به کردار زشت خود 235
- 6ـ عقب نشینی مزورانه (حالت انفعالی) 236
- عزاداری بر حسین در دارالخلافه 237
- 1ـ اعتراض در کربلا 241
- برخی از پی آمدهای قتل امام حسین (تحولات سیاسی ـ اجتماعی) 241
- 2ـ ابراز نارضایتی مردم در کوفه 241
- اشاره 241
- الف ـ در مجلس رسمی یزید 243
- در مجلس عبیدالله 243
- 3ـ اعتراض مردم شام 243
- ب ـ انزوا به عنوان اعتراض 245
- الف ـ حرکت تند و خشم آلود حره 246
- 4ـ اعتراض مردم مدینه 246
- 5ـ قیام توابین 248
- اشاره 252
- 6ـ قیام مختار 252
- 7ـ افشای سیمای بنی امیه 254
- 8ـ استعفا و کناره گیری ولیعهد یزید از خلافت 256
- اشاره 259
- تاریخ سازان عاشورا 259
- 1ـ علی بن الحسین زین العابدین 259
- اشاره 259
- مادر امام سجاد 260
- امام سجاد و روضه خوانی برای شهدای کربلا 263
- اشاره 266
- 2ـ زینب کبری 266
- تولد زینب 267
- موقعیت اجتماعی زینب 269
- شخصیت زینب 269
- صبر انقلابی زینب 270
- امام علی و زینب 270
- حافظ جان امام سجاد 271
- وصی برادر 272
- پرسش 1: فلسفه حماسه عاشورا چیست؟ 273
- اشاره 273
- پرسشها و پاسخها 273
- بخش سوم: پرسش ها و پاسخ ها درباره قیام عاشورا 273
- اشاره 276
- اشاره 276
- نکات مهم در وصیتنامه: 276
- الف- مخالفتها 277
- ب- فتنهانگیزی 277
- ج- دشنامها و تبلیغات مسموم 279
- د- انتصاب تبعیدیهای پیامبر صلی الله علیه و آله بر مصدر کارها 279
- ه- از پا درآوردن نیروی حق (یاران امام علیه السلام) 280
- خطبه تاریخ ساز امام علیه السلام در مکّه 282
- پرسش 2: مقصود امام چه بود، تشکیل حکومت یا نائل شدن به شهادت؟ 282
- پرسش 3: چرا امام علیه السلام زودتر قیام نکرد؟ 284
- اشاره 284
- چند نکته از خطبه: 284
- سه دیو خطرناک؛ زمینه سازان پیروزی تفکّر یزیدی 286
- پرسش 4: چرا امام علیه السلام سکوت نکرد؟ 293
- اشاره 293
- مرگ عدالت 295
- تاریخ بر سر دو راهی: 296
- پرسش 5: چرا امام مجتبی علیه السلام با معاویه صلح کرد و آثار مهم آن چه بود؟ 296
- اشاره 296
- نامه معاویه: 301
- متن صلحنامه 308
- پرسش 6: چرا امام حسین علیه السلام در زمان معاویه قیام نکرد؟ 309
- اشاره 310
- پرسش 7: حکومت نامشروع در نگرش اسلامی کدام است؟! 310
- پیشنهاد مغیره 311
- پرسش 8: آیا مردم با یزید بیعت کردند؟ 312
- اشاره 312
- ترفند معاویه جهت اخذ بیعت برای یزید 315
- عبداللَّه بن زبیر: 317
- توصیههای معاویه به یزید 317
- عبداللَّه بن عمر: 319
- پرسش 9: چرا یزید در برابر امام حسین علیه السلام شدت عمل نشان داد؟ 320
- عبد الرحمان بن ابی بکر: 320
- پرسش 10: آیا امام حسین علیه السلام میدانست کشته میشود؟ 324
- پرسش 11: قیام امام حسین علیه السلام با آیه: «وَ لا تُلْقُوا بِأَیْدِیکُمْ إِلَی ...» چگونه توجیه میشود؟ 335
- پرسش 12: آیا امام علیه السلام وعده بیعت داده بودند؟ 337
- پرسش 13: چرا امام علیه السلام به سوی مکه عزیمت کردند؟ 340
- پرسش 14: راز جاودانگی سنّت عزاداری حسینی چیست؟ و چرا برای سایر ائمه، همانند امام حسین علیه السلام عزاداری نمیشود؟ 340
- پرسش 15: آیا لعن بر یزید جایز است؟ 343
- پرسش 16: آیا حماسه عاشورا در کتب اهل سنت نیز آمده است؟ 347
- پرسش 17: راز اشتهار شهدای کربلا به 72 تن چیست؟ 348
- حضرت آدم علیه السلام در کربلا 350
- پرسش 19: آیا عزاداری برای حسین علیه السلام در تاریخ پیش از اسلام مطرح بوده است؟ 350
- حضرت نوح علیه السلام در کربلا 351
- حضرت ابراهیم علیه السلام در کربلا 351
- حضرت اسماعیل علیه السلام در کربلا 352
- حضرت سلیمان علیه السلام در کربلا 352
- حضرت موسی کلیم در کربلا 352
- اشاره 353
- پرسش 20: راز اهمیت زیارت قبر امام حسین علیه السلام چیست؟ 353
- حضرت عیسی علیه السلام در کربلا 353
- فواید و اهمیت زیارت ائمه و امام حسین علیهم السلام 354
- پرسش 21: آیا عزاداری و اشک ریختن برای شهیدان در سنّت خود امام حسین علیه السلام سابقه دارد؟ 358
- پرسش 22: روزه روز عاشورا چه حکمی دارد؟ 360
- پرسش 24: چرا به عزاداری عاشورا بیشتر توجه میشود؟ 362
- پرسش 23: هنگام شنیدن نام امام حسین چه باید گفت؟ 362
- پرسش 25: آیا سیره عزاداری عاشورا برخاسته از فرهنگ دوران صفویه است؟ 363
- منابع و مآخذ 364
امام سجاد (علیه السلام) می گوید: «در شب عاشورا پدرم همراهان و یاوران خود را یکجا جمع کردند و فرمودند:«یا أهْلِی وَ شِیعَتِی اِتَّخِذُوا هذا الّلیل جَمَلا لَکُمْ فأنْجُوا بِأنْفُسِکُمْ، فَلَیْسَ یَطْلِبُونَ غَیْرِی، وَ أنْتُمْ فی حِلٍّ وَ سَعَة مِنْ بَیْعَتِی وَ عَهْدِی الَّذی عَاهَدْتُمُونی عَلَیْهِ».«ای پیروان من، تاریکی شب را به سان شتری راهوار پندارید و خود را نجات دهید؛ زیرا آنان کسی را غیر از من طالب نیستند و شما از بیعت و پیمانی که با من بسته اید آزادید.»آنگاه که یاران، سخن امام را شنیدند، همگی به یک زبان گفتند: «مولای ما! سوگند به خدا هرگز دست از دامن تو برنمی داریم!» (1) .بلاذری می نویسد: «شب عاشورا کسی از امام جدا نشد، تنها در شب هفتم، سه شب قبل از شام عاشورا، هنگامی که موقعیّت صحنه روشن شد «فراس جعده» از همراهی امام منصرف شد و امام (علیه السلام) هم به او اجازه رفتن داد. این مسأله هنگامی بود که پانصد سوار میان امام و شریعه فرات، فاصله انداخته، او را در محاصره بی آبی قرار داده بودند». (2) .
دیدگاه ها
آنچه از تاریخ به دست می آید، آن است که دنیا پرستان با امام (علیه السلام) همراهی نداشتند و اگر ایامی را همراه آن حضرت سپری کردند، در هنگام مخمصه و حساس، آن حضرت را تنها گذاشتند و اختلاف در مکان و زمان این جدایی است که بعضی گفته اند پس از ملاقات سپاه امام با سپاه حر در میانِ راه بوده و بعضی بر این باورند که این جدایی، هنگام رسیدن خبر شهادت مسلم به امام (علیه السلام) در میان راه، منزل زباله، و یا شب عاشور بوده است. به نظر می رسد شب عاشورا این مسأله رخ نداده است.آری؛ آنگاه که امام (علیه السلام) از مکه عازم کوفه بودند، در میان راه، پیش از برخورد با
1- خیابانی، وقایع الأیام، صص 332 ـ 336.
2- بلاذری، انساب الأشراف، ج2، ص190.