عاشورا، حماسه‌ی جاوید صفحه 248

5ـ قیام توابین

ابن اثیر، در کتاب معروف خود «الکامل» می نویسد: «در نخستین سال شهادت امام حسین (علیه السلام)، بعضی از شیعیان ایشان، به طور مخفیانه، در پی جمع آوری «عِدّه و عُدّه» به عنوان خونخواهی امام حسین (علیه السلام) برآمدند. بسیاری از توّابین در کربلا حضور داشتند و پس از شهادت امام پشیمان شدند. (1) .گروه توّابین جلسات سرّی تشکیل می دادند و روزشماری می کردند تا زمینه لازم قیام علنی مهیّا شود.یکی از رجال برجسته توّابین، سلیمان بن صُرَد خزاعی است. محدث قمی می نویسد:سلیمان از بنی مازن بود. نام او در جاهلیت یسار بوده که پیامبرخدا (صلی الله علیه وآله) او را سلیمان نامید. او از یاران امیرالمؤمنین (علیه السلام) درجنگ های صفّین، جمل و نهروان بود. (2) .سلیمان پسر صردبن جون، مُکنّی به ابوالمطرف، ملقب به خزاعی، از صحابه معروف پیامبر (صلی الله علیه وآله) است. او در تاریخ کربلا و در میان رجال عاشورا به امیرالتوابین شهرت دارد. (3) .اعلمی در دائرة المعارف می نویسد: «سلیمان بن صرد، همان صحابی معروف است که در کوفه ساکن بود. او مردی خیراندیش، اهل علم و دیندار بود.» (4) .ابی مخنف یادآور می شود که عبیدالله در آغاز، دست به بازداشت ها زد. ابتدا سلیمان بن صرد و یارانش را (که چهار هزار و پانصد تن بودند) به بند کشید. هنگام ورود امام حسین (علیه السلام) به کربلا، سلیمان و بسیاری از یارانش و نیز هانی و یارانش، از جمله ابراهیم فرزند مالک اشتر، در زندان به سر می بردند وگرنه بی شک، در کنار امام (علیه السلام) در کربلا، حضور می یافتند. (5) .

1- در این باره به منتهی الآمال، ج1، ص396 مراجعه نمایید.
2- تحفة الأحباب، ص306.
3- نکـ: اعلمی دائرة المعارف، ج10، ص484 نیز تنقیح المقال، ج2، صص62 و 63.
4- همان. «سلیمان بن صرد... الصحابی سکن الکوفة کان خیّراً فاضلاً دیّناً».
5- نکـ: علامه تستری، قاموس الرجال، ج 13، ص 280، طبع نشر اسلامی و حکایة المختار، به روایت ابی مخنف، ص 24، این کتاب همراه لهوف سید بن طاووس انتشار یافت، نیز تنقیح المقال، ج2، ص63.