عاشورا، حماسه‌ی جاوید صفحه 308

متن صلحنامه‌

امام مجتبی علیه السلام پس از درمیان نهادن نامه‌های معاویه، با همراهان و نظرخواهی از مردم و پذیرفته شدن صلح تحمیلی معاویه، از طرف مردم، کاغذ سفیدی که از سوی معاویه، پایین آن مهر و امضا شده بود، مورد توجه خویش قرار داد و روی آن نوشت:

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ

هذا ما صالَحَ عَلَیهِ الْحَسَنُ بْنَ عَلِیّ- مُعاوِیَة بْن أَبِی‌سُفْیان.

صالَحَهُ أنْ یُسَلِّمَ إِلَیْهِ وِلایَةَ أمرِ الْمُسْلِمِین عَلی أَنْ یَعْمَلَ فِیها بِکِتابِ اللَّهِ، وَسُنَّة نَبِیِّهِ وَ سِیرَةِ الْخُلَفاء الصَّالِحِین، وَ عَلی أَنَّهُ لَیسَ لِمُعاوِیَة أنْ یُعْهَدْ لِاحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْ یَکُونَ الأَمْرُ شُوری وَالنّاسُ آمِنُونَ حَیثُ کانُوا عَلی أنْفُسِهِمْ وَأَمْوالِهِمْ وَ ذَرارِیهِم وَعَلی أنْ لا یَبْغِی لِلْحَسَن بْن عَلِی غائِلَة سِرّاً وَ لا عَلانِیةً، وَعَلی أَنْ لا یُخِیفَ أَحَداً مِنْ أصْحابِهِ». (1)

ولی معاویه پس از چندی، خطبه‌ای خواند و چنین گفت: «أَ لا إِنِّی کُنْتُ شَرَطتُ فِی الْفِتْنَة شُرُوطاً أَرَدْتُ بِها اْلُالْفَةَ وَ وَضع الْحَرب، أَ لا وَ إِنَّها تَحْتَ قَدَمِی». (2)

او در این خطبه به‌طور رسمی اعلام کرد: همه آن شروط را زیرپای خود می‌نهد!

این سخن، اوّلین هشدار از سوی معاویه به صلح‌جویان همراه امام مجتبی علیه السلام بود و نیز اولین دلیل برصدق نظر امام مجتبی علیه السلام؛ زیرا او مخالف صلح بود و پس از اظهارنظر همراهان، مجبور شد تا بدان تن دهد و نیز این سخن معاویه به آسانی ددمنشی او را آشکار ساخت و این هویدا شدن میوه آن شروط و ثمره آن امضا از سوی امام علیه السلام است.

واقعیت قضیه این است که امام علیه السلام سر دو راهی قرار گرفته بود:

1- سپردن ولایت امر مسلمین به معاویه.
2- جنگیدن با پسر ابوسفیان.
1- انساب‌الأشراف، ج 2، ص 44.
2- همان، ص 47.