عاشورا، حماسه‌ی جاوید صفحه 314

پنهان نمی‌کرد. سیره و روش عملی یزید؛ همان سیره فرعون بود. (1) و نیز به‌عنوان «السُّکْرانُ الخِمِّیر» (دائم الخمر) در جامعه شهرت داشت او- یزید- نه سابقه‌ای درخشان داشت و نه از شهرتی در نیکنامی برخوردار بود. در گزارشی آمده است:

«یزید کسی است که به محارم تجاوز جنسی می‌کرد، شراب می‌نوشید و اهل نماز نبود». (2)(3) عبداللَّه بن حنظله غسیل الملائکه نیز از مشاهدات خود در زندگی یزید، چنین می‌گوید: «... و از پیش کسی (یزید) برمی‌گردیم که پایبند به دین نیست؛ باده‌گسار است، ابزار عیش و طرب در پیش وی نواخته می‌شود، سگباز است، او و کارگزاران و عمّالش دزدانی بیش نیستند». (4)

1- «بل کان فرعون أعدل منه فی رعیته وأنصف منه»، مروج‌الذهب، چاپ بیروت، ج 3، ص 68.

نیز در ص 72 می‌نویسد: «ولیزید و غیره اخبار عجیبة و مثالب کثیرة من شرب‌الخمر، و قتل ابن بنت رسول‌اللَّه ولعن الوصیّ و هدم‌البیت وإحراقه، و سفک الدماء، و الفسق و الفجور، و غیر ذلک مما قد ورد فیه الوعید بالیأس من غفرانه ...».

2- «ینکح الأمّهات و البنات و الأخوات و یشرب الخمر و یدع الصلاة»؛ بررسی تاریخ عاشورا، چاپ دوم، 1347، دکتر محمد ابراهیم آیتی، مقدمه ص 22، ایضاً العدالة الاجتماعیة فی الاسلام- سیدقطب، چاپ دوّم، مصر، ص 181.
3- «ینکح الأمّهات و البنات و الأخوات و یشرب الخمر و یدع الصلاة»؛ بررسی تاریخ عاشورا، چاپ دوم، 1347، دکتر محمد ابراهیم آیتی، مقدمه ص 22، ایضاً العدالة الاجتماعیة فی الاسلام- سیدقطب، چاپ دوّم، مصر، ص 181.
4- الکامل، ج 4، ص 103. مروج‌الذهب، ج 3، ص 77- 81؛ تاریخ یعقوبی، ج 24، ص 165؛ الصواعق المحرقه، ص 132 قال: و أخرج الواقدی من طرق انّ عبداللَّه بن حنظلة بن الغسیل قال: واللَّه ما خرجنا علی یزید حتّی خفنا أن نرمی بالحجارة من السّماء، إنّه رجل ینکح الأمّهات والأولاد والبنات والأخوات، ویشرب الخمر، ویدع الصلاة، قال: وقال الذهبی: و لمّا فعل یزید بأهل المدینة ما فعل مع شربه الخمر، وإتیانه المنکرات، اشتدّ علیه الناس، و خرج علیه غیر واحد و لم یبارک اللَّه فی عمره أقول و ذکره ابن‌سعد ایضاً فی طبقاته ج 5، ص 47 فروی عن غیر واحد انّهم قالوا:

لما وثب أهل المدینة لیالی الحرّة فأخرجوا بنی‌امیّة عن المدینة، وأظهروا عیب یزید بن معاویة و خلافته، أجمعوا علی عبداللَّه بن حنظلة، فأسندوا أمرهم الیه فبایعهم علی الموت و قال: یا قوم اتّقوا اللَّه وحده لا شریک له فواللَّه ما خرجنا علی یزید حتّی خفنا أن نرمی بالحجارة من السّماء.

إنّه رجل ینکح الأمهات والبنات والأخوات، و یشرب الخمر و یدع الصلاة، و اللَّه لو لم یکن معی أحد من الناس لأبلیت اللَّه فیه بلاءً حسناً، فتواثب الناس یومئذٍ یبایعون من کلّ النواحی الحدیث.

وقدمنا من عند رجل لیس له دین، یشرب الخمر، ویعزف عنده القیان، ویلعب بالکلاب، وهم اللصوص».