- پیشگفتار 1
- مقدمه 4
- اشاره ها 14
- مردان الگو 14
- جلوه های تولی و تبری 15
- شکوفایی فطرت ولایت 15
- عزاداری و آثار مثبت آن 16
- بزرگترین مصیبت 17
- بخش اوّل: تاریخ سازان عاشورا 18
- تواضع سالار شهیدان 18
- تولد 18
- امام حسین 18
- امامت 18
- امام حسین در قرآن 19
- امام حسین سیدالشهداء 21
- عشق به دانش 22
- بیعت با یزید، هرگز! 22
- امام حسین اسوه تاریخ 23
- خاک کربلا 24
- هجرت تاریخ ساز 24
- هجرت مسلم، سفیر امام حسین 24
- هجرت ابا عبدالله 24
- انفاق سه خلیفه زاده 25
- سخت ترین مصیبت ها 26
- عباس بن علی علیهما السلام 28
- مادر قمر بنی هاشم 28
- عباس بن علی علیهما السلام(قمر بنیهاشم) 28
- شجاعت عباس 31
- عباس بن علی، در جنگ جمل و صفین 31
- مقام عباس 32
- اشعار شیخ ازری 35
- وصیت امیرمؤمنان 35
- سنگین ترین داغ حسین (علیه السلام) 36
- اشاره به یک راز 38
- عباس بن علی در آستانه شهادت 41
- اشاره 42
- حضرت علی اکبر 42
- مادر علی اکبر در کربلا نبود 48
- علی اصغر 50
- اشاره 50
- چگونگی شهادت علی اصغر 52
- در چگونگی شهادت علی اصغر، دانستن چند نکته ضروری است: 52
- ویژگی های علی اصغر 56
- نفرین امام سجاد بر قاتل علی اصغر 57
- قاسم بن حسن علیهما السلام 59
- اشاره 59
- نظریه علامه شهید مطهری 63
- اشاره 63
- عروسی قاسم 63
- نظریه علامه شعرانی 64
- نظریه محدث قمی 65
- عبدالله بن حسن 67
- عون بن علی 69
- اشاره 70
- اشاره 70
- 1 و 2ـ مسلم بن عوسجه و پسرش 70
- تاریخ سازان کربلا 70
- مسلم بن عوسجه و اطاعت محض از ولایت 71
- پسر مسلم بن عوسجه 73
- 3ـ زهیر بن قین 74
- اشاره 79
- 4ـ حبیب بن مظاهر اسدی 79
- دیدار دو یار باوفا 80
- دفاع جانانه از ولایت 81
- زمان شهادت حبیب 81
- 5ـ سعید بن عبدالله انصاری 82
- 6ـ جون یار وفادار حسین 86
- 7ـ ابوثمامه صاعدی 88
- اشاره 89
- 8 و 9ـ حر بن یزید ریاحی و پسرش 89
- حر در حضور 90
- جام وصال 91
- زمان شهادت 95
- خاطره های حر 95
- قبر حر کجاست؟ 97
- 10ـ عابس شاکری 98
- اشاره 100
- اشاره 100
- 11ـ شوذب 100
- 12ـ وهب بن عبدالله کلبی 100
- دو وهب 102
- 14ـ محمد بن بشیر حضرمی 103
- 13ـ سوید بن عمر 103
- 15ـ بریر بن خضیر همدانی مشرقی 104
- 17ـ ابی شعثاء کندی 106
- 16ـ نافع بن هلال 106
- 18ـ موسی بن عمیر 107
- مترددان عاشورا 108
- اشاره 108
- 1ـ هرثمة بن سلیم 108
- 2ـ ضحاک بن عبدالله مشرقی 110
- 3ـ مسروق وائل 112
- 4ـ عبیدالله حر 113
- عقب ماندگان از کاروان سعادت 114
- اشاره 114
- 3ـ حق الناس 115
- 2ـ حرام خواران (ربا خواران) 115
- 1ـ مرفهین و پول داران 115
- اشاره 116
- اشاره 116
- 1ـ مسلم بن عقیل 116
- پیش مرگان عاشورا 116
- عقیل، در روایات اهل سنت 118
- شجره طیبه مسلم بن عقیل 119
- متن نامه امام حسین به مردم کوفه 120
- اولین پایگاه مسلم 121
- ورود عبیدالله به کوفه 121
- شجاعت مسلم 123
- گزارشی از دارالاماره 128
- قتل صبر 128
- اشاره 130
- 2ـ طفلان مسلم: ابراهیم و محمد 130
- مدت زندان 131
- رهایی از زندان 132
- اشاره 134
- 3ـ هانی بن عروه 134
- 4ـ قیس بن مسهر صیداوی عبدالله بن یقطر 137
- شهادت یحیی فرزند هانی 137
- اشاره 140
- 5ـ میثم تمار 140
- ملاقات حبیب و میثم 141
- تاسوعا 144
- اشاره 149
- عاشورا 149
- عاشورا کدامین روز از هفته بود؟ 150
- شام عاشورا 151
- 2ـ نماز عملیات عرفانی و دعا 152
- 1ـ احیا در شب عاشورا 152
- اعمال شب عاشورا 152
- 3ـ حضور در کربلا 153
- عباس در اندیشه آینده 154
- تعداد یاران امام حسین و شهدای کربلا 156
- تحلیلی از مسأله حل بیعت 156
- آیا در شب عاشورا، کسی از یاریِ امام حسین دست برداشت؟ 156
- دیدگاه ها 158
- دلداری خواهر 163
- خاطره صفین در کربلا 164
- آنان که مال دیگران بر ذمه دارند از لشکر من جدا شوند 164
- اشاره 164
- نفرین امام 165
- آغاز جنگ و شهدای گروه اول 166
- نماز و عاشورا 168
- اشاره 168
- نماز در ظهر عاشورا 169
- شعار امام 172
- وداع با امام سجاد و اهل حرم 172
- پیراهن کهنه قدیمی 176
- بوسه بر گلوی حسین وصیت مادر 177
- سکینه در کربلا 177
- فاطمه بنت الحسین 178
- مصیبت وداع به سفارش زهرا 179
- در آخرین لحظات 180
- سرهای مبارک شهدا 181
- رخدادهای غم انگیز، پس از شهادت 182
- حضور ذوالجناح کنار خیام 182
- غارت و تاراج خیمه ها 182
- تاخت و تاز بر روی اجساد شهیدان 183
- خیمه ها در آتش 183
- جانبازان کربلا 184
- 2ـ روز یازدهم محرم 185
- اشاره 185
- 1ـ شب یازدهم شام غریبان 185
- بخش دوّم: حوادث پس از عاشورا 185
- حوادث پس از عاشورا 185
- کلام زینب در قتلگاه 187
- حرکت کاروان، همراه سرهای شهدا 189
- تعداد اسیران 190
- 3ـ روز دوازدهم محرم 191
- مسجد حنانه 191
- 4ـ ورود اهل بیت به کوفه 192
- اشاره 192
- 5ـ شب سیزدهم، شب دفن شهیدان 198
- دستورالعمل زینب در کوفه 198
- 6ـ دگرگونی های خونین در طبیعت 200
- اسیران و ادامه رسالت 202
- اشاره 202
- 1ـ مهم ترین وظایف کاروان 202
- اشاره 203
- 2ـ اسرا در شام 203
- مسجد السقط یادآور خاطره ای تلخ 204
- 3ـ دربار یزید 204
- 4ـ خطبه حضرت زینب در مجلس یزید 206
- اشاره 206
- 5ـ خطبه امام سجاد 212
- خاطره ای از حضرموتی 212
- 6ـ رقیه در شام 218
- 7ـ حرکت به سوی مدینه 219
- 8ـ اربعین حسینی 220
- 9ـ جابربن عبدالله انصاری و عطیه 222
- 10ـ تحقیقی درباره ورود اهل بیت به کربلا در اربعین 224
- اشاره 224
- استمرار اربعین 225
- 11ـ بازگشت کاروان اهل بیت به مدینه 226
- 12ـ همسویی 227
- 13ـ اهل بیت در مدینه 228
- موضع گیری های متنوع حق ستیزان 231
- تاکتیک ها و تدبیرهای یزید 231
- 1ـ ترور شخصیت 232
- تبیین موضع گیری ها 232
- 2ـ انتساب کارها به خدا 233
- 4ـ انحراف اذهان 234
- 3ـ امام را مقصر اصلی معرفی کردند 234
- 5ـ تقدس بخشیدن به کردار زشت خود 235
- 6ـ عقب نشینی مزورانه (حالت انفعالی) 236
- عزاداری بر حسین در دارالخلافه 237
- 1ـ اعتراض در کربلا 241
- برخی از پی آمدهای قتل امام حسین (تحولات سیاسی ـ اجتماعی) 241
- 2ـ ابراز نارضایتی مردم در کوفه 241
- اشاره 241
- الف ـ در مجلس رسمی یزید 243
- در مجلس عبیدالله 243
- 3ـ اعتراض مردم شام 243
- ب ـ انزوا به عنوان اعتراض 245
- الف ـ حرکت تند و خشم آلود حره 246
- 4ـ اعتراض مردم مدینه 246
- 5ـ قیام توابین 248
- اشاره 252
- 6ـ قیام مختار 252
- 7ـ افشای سیمای بنی امیه 254
- 8ـ استعفا و کناره گیری ولیعهد یزید از خلافت 256
- تاریخ سازان عاشورا 259
- اشاره 259
- 1ـ علی بن الحسین زین العابدین 259
- اشاره 259
- مادر امام سجاد 260
- امام سجاد و روضه خوانی برای شهدای کربلا 263
- اشاره 266
- 2ـ زینب کبری 266
- تولد زینب 267
- شخصیت زینب 269
- موقعیت اجتماعی زینب 269
- صبر انقلابی زینب 270
- امام علی و زینب 270
- حافظ جان امام سجاد 271
- وصی برادر 272
- پرسش 1: فلسفه حماسه عاشورا چیست؟ 273
- اشاره 273
- بخش سوم: پرسش ها و پاسخ ها درباره قیام عاشورا 273
- پرسشها و پاسخها 273
- اشاره 276
- نکات مهم در وصیتنامه: 276
- اشاره 276
- الف- مخالفتها 277
- ب- فتنهانگیزی 277
- ج- دشنامها و تبلیغات مسموم 279
- د- انتصاب تبعیدیهای پیامبر صلی الله علیه و آله بر مصدر کارها 279
- ه- از پا درآوردن نیروی حق (یاران امام علیه السلام) 280
- خطبه تاریخ ساز امام علیه السلام در مکّه 282
- پرسش 2: مقصود امام چه بود، تشکیل حکومت یا نائل شدن به شهادت؟ 282
- پرسش 3: چرا امام علیه السلام زودتر قیام نکرد؟ 284
- اشاره 284
- چند نکته از خطبه: 284
- سه دیو خطرناک؛ زمینه سازان پیروزی تفکّر یزیدی 286
- پرسش 4: چرا امام علیه السلام سکوت نکرد؟ 293
- اشاره 293
- مرگ عدالت 295
- تاریخ بر سر دو راهی: 296
- پرسش 5: چرا امام مجتبی علیه السلام با معاویه صلح کرد و آثار مهم آن چه بود؟ 296
- اشاره 296
- نامه معاویه: 301
- متن صلحنامه 308
- پرسش 6: چرا امام حسین علیه السلام در زمان معاویه قیام نکرد؟ 309
- اشاره 310
- پرسش 7: حکومت نامشروع در نگرش اسلامی کدام است؟! 310
- پیشنهاد مغیره 311
- پرسش 8: آیا مردم با یزید بیعت کردند؟ 312
- اشاره 312
- ترفند معاویه جهت اخذ بیعت برای یزید 315
- توصیههای معاویه به یزید 317
- عبداللَّه بن زبیر: 317
- عبداللَّه بن عمر: 319
- پرسش 9: چرا یزید در برابر امام حسین علیه السلام شدت عمل نشان داد؟ 320
- عبد الرحمان بن ابی بکر: 320
- پرسش 10: آیا امام حسین علیه السلام میدانست کشته میشود؟ 324
- پرسش 11: قیام امام حسین علیه السلام با آیه: «وَ لا تُلْقُوا بِأَیْدِیکُمْ إِلَی ...» چگونه توجیه میشود؟ 335
- پرسش 12: آیا امام علیه السلام وعده بیعت داده بودند؟ 337
- پرسش 14: راز جاودانگی سنّت عزاداری حسینی چیست؟ و چرا برای سایر ائمه، همانند امام حسین علیه السلام عزاداری نمیشود؟ 340
- پرسش 13: چرا امام علیه السلام به سوی مکه عزیمت کردند؟ 340
- پرسش 15: آیا لعن بر یزید جایز است؟ 343
- پرسش 16: آیا حماسه عاشورا در کتب اهل سنت نیز آمده است؟ 347
- پرسش 17: راز اشتهار شهدای کربلا به 72 تن چیست؟ 348
- حضرت آدم علیه السلام در کربلا 350
- پرسش 19: آیا عزاداری برای حسین علیه السلام در تاریخ پیش از اسلام مطرح بوده است؟ 350
- حضرت ابراهیم علیه السلام در کربلا 351
- حضرت نوح علیه السلام در کربلا 351
- حضرت اسماعیل علیه السلام در کربلا 352
- حضرت سلیمان علیه السلام در کربلا 352
- حضرت موسی کلیم در کربلا 352
- اشاره 353
- پرسش 20: راز اهمیت زیارت قبر امام حسین علیه السلام چیست؟ 353
- حضرت عیسی علیه السلام در کربلا 353
- فواید و اهمیت زیارت ائمه و امام حسین علیهم السلام 354
- پرسش 21: آیا عزاداری و اشک ریختن برای شهیدان در سنّت خود امام حسین علیه السلام سابقه دارد؟ 358
- پرسش 22: روزه روز عاشورا چه حکمی دارد؟ 360
- پرسش 24: چرا به عزاداری عاشورا بیشتر توجه میشود؟ 362
- پرسش 23: هنگام شنیدن نام امام حسین چه باید گفت؟ 362
- پرسش 25: آیا سیره عزاداری عاشورا برخاسته از فرهنگ دوران صفویه است؟ 363
- منابع و مآخذ 364
مهمترین آنها عبارتند از:
الف: پشتیبانی خداوند متعال از انقلاب امام حسین علیه السلام، که حتی پیش از شهادت آن حضرت، در کلام جبرئیل و پیامبر صلی الله علیه و آله منعکس گشته است.
ب: توجه و تأکید ائمه معصوم علیهم السلام بر زنده نگهداشتن عزاداری برای امام حسین علیه السلام و یارانش.
ج: گرچه حماسهها و انقلابها در تاریخ فراوانند؛ لیکن هیچیک از آنها همسنگ انقلاب عاشورا نمیشود. این انقلاب معمار و حماسهآفرینی دارد که شخصیت استثنایی تاریخ است؛ کسی است که نامش در آسمانها و در لسان انبیا مطرح بوده است. کسی است که نامش بالای درِ ورودی بهشت ثبت گردیده است (1) و کسی است که ائمه معصوم از او بهعنوان اسوه خود یاد میکردند و همواره مردم را به توجه به او و انقلاب و حماسه جاودانش فرا میخواندند.
توجه به این نکته ضروری است که خود ائمه معصوم علیهم السلام برای عزاداری امام حسین علیه السلام اهمیت ویژهای قائل بودند؛ چنانکه امیرمؤمنان و امام حسن مجتبی علیهما السلام فرمودهاند: «لا یَومَ کَیَومِکَ یا أَبا عَبد اللَّه». (2)
امام سجاد علیه السلام میفرمود: «لا یَومَ کَیَومِ الْحُسَین»؛ (3) «هیچ روزی همسنگ با روز قتل حسین (عاشورا) نیست.» جمله فوق از زبان یکی از جانبازان کربلا است وکسی که خود در صحنه کربلا حضور داشت به این حقیقت گواهی داده است که مصائب حسین و یارانش را همواره باید زنده نگهداشت. براین اساس امام هشتم علیه السلام پیوسته از بزرگداشت مصائب عاشورا سخن میگفت و همگان را بدان فرامیخواند. آن حضرت از پدر گرامیشان چنین نقل میکنند که:
«کَانَ أَبِی علیه السلام إِذَا دَخَلَ شَهْرُ الْمُحَرَّمِ لا یُرَی ضَاحِکاً وَ کَانَتِ الْکَآبَةُ تَغْلِبُ عَلَیْهِ
1- نک: فصل دوم همین کتاب.
2- نک: علامه حایری مازندرانی، معالی السبطین، ج 2، ص 4.
3- نک: علامه حایری مازندرانی، معالی السبطین، ج 2، ص 4.